.Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Στο φως των τελευταίων δραματικών εξελίξεων στην Ουκρανία στο πόλεμο με τη Ρωσία,αλλά και των πολιτικών και διπλωματικών επιπτώσεων στην Ευρωπαϊκή Άμυνα και Ασφάλεια, το ΝΑΤΟ έχει προχωρήσει στην εκπόνηση ειδικών μελετών με έμφαση στη Ρωσική απειλή τρία χρόνια μετά την εισβολή στην Ουκρανία,αλλά και σε υποβολή προτάσεων διατλαντικού και Ευρωπαϊκού χαρακτήρα μέσα από διαπιστώσεις , ενώ προτείνει σειρά επιλογών,γιατί αναμένεται χειροτέρευση της κατάστασης σε πολλούς τομείς.και λόγω έλευσης Τραμπ. ο οποίος χειρίζεται αρκετά διαφοροποιημένα -και μάλιστα φιλικά -από τους Ευρωπαίους συμμάχους τον προκλητικό παράγοντα Πούτιν.Σύμφωνα με τελευταία ανάλυση επισημαίνονται μεταξύ άλλων τα εξής γενικά σχόλια :
- Η Ρωσία είναι η πιο άμεση και σημαντική απειλή για την ασφάλεια των κρατών μελών του ΝΑΤΟ – και από την εισβολή της Μόσχας στη Γεωργία το 2008 αυτή η απειλή συνεχίζει να αυξάνεται. Περιλαμβάνει τώρα τον πόλεμο στην Ουκρανία, τη στρατιωτικοποίηση της Αρκτικής, τον υβριδικό πόλεμο και τις παραβιάσεις των συνθηκών ελέγχου των εξοπλισμών.
- Ενώ το ΝΑΤΟ κατέχει σημαντικό πλεονέκτημα έναντι της Ρωσίας στη στρατιωτική και οικονομική δύναμη, απαιτείται μια αποτελεσματική και ενιαία στρατηγική για την αντιμετώπιση της επιθετικότητας της Ρωσίας και την πλήρη αξιοποίηση των συλλογικών δυνατοτήτων της Συμμαχίας
- .
- Για να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τη Ρωσία, το ΝΑΤΟ πρέπει να νικήσει τη Ρωσία στην Ουκρανία, να αποτρέψει τη Ρωσία από το να επιτύχει την αναθεωρητική της ατζέντα. Αυτό θα απαιτήσει, μεταξύ άλλων δράσεων, σημαντική αύξηση της υποστήριξης και της δέσμευσης για την άμυνα της Ουκρανίας κατά της Ρωσίας, και μια πιο ισχυρή στάση δυνάμεων της Συμμαχίας, συμπεριλαμβανομένου του εκσυγχρονισμού της πυρηνικής αποτροπής, της μόνιμης τοποθέτησης στρατηγικών στοιχείων κατά μήκος των ανατολικών συνόρων του ΝΑΤΟ και των αυξημένων βιομηχανικών ικανοτήτων του ΝΑΤΟ.
Η “στρατηγική της Ρωσίας ‘απέναντι στο ΝΑΤΟ σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του υπογράφοντα αναμένεται να εξεταστεί ενδελεχώς κατά την επόμενη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στη Χάγη τον Ιούνιο του τρέχοντος έτους.
Εντεινόμενη και παγκοσμιοποιημένη επιθετικότητα του Κρεμλίνου
Οι στόχοι της Ρωσίας υπερβαίνουν κατά πολύ την υποταγή της Ουκρανίας. Η Μόσχα επιδιώκει να επαναβεβαιώσει την ηγεμονία και να ελέγξει το γεωπολιτικό χώρο της πρώην ΕΣΣΔ να μειώσει τη δύναμη της δημοκρατικής κοινότητας των εθνών και να απονομιμοποιήσει τη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες.
Η Μόσχα στοχεύει να υποτάξει τους γείτονές της και να αποδυναμώσει ή και εξαφανίσει το ΝΑΤΟ, το βασικό εμπόδιο στις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες της.
Υπό την ηγεσία του Πούτιν έχει προχωρήσει στα κάτωθι :
- Έχει καταλάβει παράνομα την περιοχή της Υπερδνειστερίας της Μολδαβίας από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 με τμήματα της 14ης στρατιάς του Δνείστερου
- Στη Γεωργία το 2008, κατέλαβε τμήματα αυτής της χώρας(Αμπχαζία-Νότια Οστία) και πρόσφατα αύξησε την επιρροή της, αν όχι τον έλεγχο, στη διακυβέρνηση του κράτους
- Εισέβαλε στην Ουκρανία το 2014 και κλιμάκωσε σημαντικά με το συνεχιζόμενο πόλεμο τον Φεβρουάριο του 2022.
- Στην Αρκτική στρατιωτικοποίησε τη παρουσία στην περιοχή, μεταξύ άλλων μέσω της επαναλειτουργίας των βάσεων της πρώην Σοβιετικής εποχής
- Διεξάγει μια κλιμακούμενη εκστρατεία ενεργών μέτρων που υπολείπονται του πολέμου εναντίον των συμμάχων και εταίρων του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένου του πολέμου πληροφοριών, της παρέμβασης στις εκλογές, του σαμποτάζ, δολοφονιών, κυβερνοεπιθέσεων, παρεμβολών GPS ως και άλλων υβριδικών κινήσεων.
- Επέκτεινε τις συμβατικές και πυρηνικές στρατιωτικές δυνατότητές της, μια προσπάθεια που ήταν μέρος των προετοιμασιών του Πούτιν για να εισβάλει στην Ουκρανία.
- Παραβίασε συστηματικά διεθνείς συμφωνίες ελέγχου των εξοπλισμών, συμπεριλαμβανομένης της Συνθήκης New START, της Συνθήκης των Συμβατικών Ενόπλων Δυνάμεων στην Ευρώπη (CFE), της Συνθήκης για τις Πυρηνικές Δυνάμεις Ενδιάμεσου Βεληνεκούς (INF), της Συνθήκης για την πλήρη απαγόρευση των Δοκιμών (CTBT), της Συμφωνίας Ανοικτού Ουρανού και άλλων
Ρεαλιστικές επισημάνσεις
Η εκπόνηση μίας στρατηγικής του ΝΑΤΟ για την αντιμετώπιση της επιθετικότητας της Ρωσίας έχει καθυστερήσει πολύ. Η απουσία της παραχωρεί στη Ρωσία την πρωτοβουλία, αφήνοντας τη Συμμαχία πολύ συχνά σε μια αντιδραστική, αν όχι αναποφάσιστη και παθητική, στάση σε αυτή τη σχέση. Μια αποτελεσματική στρατηγική απαιτεί την αναγνώριση επτά δεδομένων πραγματικοτήτων:
Πρώτον, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία ήταν μια αποτυχία αποτροπής. Η αδυναμία της απάντησης της Συμμαχίας στην εισβολή της Ρωσίας το 2014 στην Ουκρανία, η αποτυχία του ΝΑΤΟ να ανταποκριθεί δυναμικά στην πολύμηνη κινητοποίηση των δυνάμεων της Ρωσίας κατά μήκος των συνόρων της Ουκρανίας το 2021 και η συναίνεση του ΝΑΤΟ στην άσκηση του πυρηνικού εξαναγκασμού από τον Πούτιν ενθάρρυνε και διευκόλυνε τις ενέργειες του Πούτιν κατά της Ουκρανίας.
Δεύτερο, Η Ρωσία βρίσκεται σε πόλεμο, όχι μόνο κατά της Ουκρανίας. Είναι επίσης σε πόλεμο κατά του ΝΑΤΟ.
Τρίτο, Το ΝΑΤΟ αντιμετωπίζει μακροχρόνια σύγκρουση με τη Ρωσία. Δεν μπορεί να αναμένεται να εγκαταλείψει τις φιλοδοξίες του ο Πούτιν, ακόμη και αν ηττηθεί στην Ουκρανία. Πολύ απλά, ο Πούτιν έχει κηρύξει τον πόλεμο στη Δύση, αλλά η Δύση δεν καταλαβαίνει ακόμη ότι είμαστε σε πόλεμο με τη Ρωσία.
Τέταρτο.Η Ρωσία θα συνεχίσει τις προσπάθειες για την αύξηση του μεγέθους και της ικανότητας των ενόπλων δυνάμεών της. Ενώ οι Ρωσικές χερσαίες δυνάμεις έχουν υποστεί τεράστιες απώλειες στην εισβολή τους στην Ουκρανία, η Μόσχα έχει ανασυγκροτήσει αυτή τη δύναμη ταχύτερα από ό,τι αναμενόταν. Η Ρωσία βρίσκεται σε καλό δρόμο για να διοικήσει τον μεγαλύτερο στρατό στην ήπειρο και ένα αμυντικό βιομηχανικό συγκρότημα ικανό να παράγει σημαντικές ποσότητες πυρομαχικών και υλικού για την υποστήριξη των μαχητικών επιχειρήσεων μεγάλης κλίμακας.
Πέμπτο. Οι επιθετικές ενέργειες της Μόσχας που υπολείπονται του πολέμου θα συνεχιστούν και θα κλιμακωθούν.(δηλαδή οι υβριδικές)
Έκτο Η άσκηση του πυρηνικού εξαναγκασμού από τη Μόσχα θα συνεχιστεί ως βασικό στοιχείο της στρατηγικής της Ρωσίας και θα πρέπει να αναμένεται να ενταθεί. Οι απειλές πυρηνικού πολέμου αποτελούν βασικό στοιχείο της στρατηγικής του Πούτιν για να αποκλείσει το ΝΑΤΟ και τα μέλη του από την παροχή υποστήριξης στην Ουκρανία που θα της επέτρεπε να νικήσει αποφασιστικά την εισβολή της Ρωσίας.
Έβδομο, Η Μόσχα διεξάγει μια παγκόσμια εκστρατεία επιθετικότητας για να αποδυναμώσει τη δημοκρατική κοινότητα των εθνών και τη διεθνή τάξη που βασίζεται σε γνωστούς κανόνες σε όλες τις ηπείρους
ΤΙ μεταξύ άλλων προτείνεται εν όψει Συνοδού Κορυφής στη Χάγη.
Μια στρατηγική του ΝΑΤΟ για την ήττα, την αποτροπή, τον περιορισμό και την υποβάθμιση της ρωσικής επιθετικότητας και επιρροής θα πρέπει να επιφέρει τις ακόλουθες ενέργειες της Συμμαχίας, των κρατών μελών και των εταίρων της:
- Η ήττα της Ρωσίας στην Ουκρανία και η επιτάχυνση της ένταξης της Ουκρανίας στη συμμαχία του ΝΑΤΟ απαιτεί τη δική της στρατηγική ενώ , η Συμμαχία δεν πρέπει ποτέ να αναγνωρίσει τη ρωσική κυριαρχία στα εδάφη που κατέλαβε παράνομα από την Ουκρανία).
- Πλήρη και επιχειρησιακή εφαρμογή των περιφερειακών αμυντικών σχεδίων του ΝΑΤΟ. Για να εγκαθιδρύσουν μια αξιόπιστη και αποτελεσματική αποτροπή κατά της ρωσικής στρατιωτικής επιθετικότητας, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ πρέπει:
- Ανάπτυξη απαιτούμενων εθνικών δυνάμεων
- Αύξηση των συμμαχικών αμυντικών δαπανών στο ισοδύναμο του 3-3. 5% του ΑΕΠ.
- Ενημέρωση για τη στάση των πυρηνικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ. Μια επικαιροποιημένη στάση δυνάμεων θα βελτίωνε την ικανότητα του ΝΑΤΟ να διαχειρίζεται, αν όχι να κυριαρχεί, τη σκάλα της κλιμάκωσης των συγκρούσεων, θα περιέπλεκε τον Ρωσικό στρατιωτικό σχεδιασμό και έτσι θα αποδυνάμωνε την εμπιστοσύνη της Μόσχας στη δική της στρατιωτική στάση και τη στρατηγική της για την πυρηνική «κλιμάκωση για την αποκλιμάκωση». Για τους σκοπούς αυτούς, η Συμμαχία θα πρέπει:
- Αύξηση του φάσματος των πυρηνικών δυνατοτήτων του ΝΑΤΟ.
- Επέκταση του αριθμού των μελών που συμμετέχουν στις συμφωνίες εμπορικής διαμοιρασμού της Συμμαχίας για τα πυρηνικά.
- Διευρύνετε τον αριθμό και τις τοποθεσίες των υποδομών που είναι ικανές να φιλοξενήσουν την πυρηνική στάση της Συμμαχίας.
- Ενισχύστε την ανατολική πλευρά του ΝΑΤΟ
- Καθιερώστε μια πιο ισχυρή μόνιμη στρατιωτική παρουσία κατά μήκος των ανατολικών συνόρων της Συμμαχίας.
- Διεξαγωγή μεγάλης κλίμακας, συγκεντρωμένων ασκήσεων στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.
- Αναβαθμίστε τα συστήματα αεράμυνας και βαλλιστικής αντιπυραυλικής άμυνας της Συμμαχίας για την πιο ισχυρή αντιμετώπιση των Ρωσικών απειλών
.
Επέκταση της αρχής του ανώτατου διοικητή των Συμμαχικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ να διατάσσει αναπτύξεις και να διεξάγει επιχειρήσεις κατά μήκος των ανατολικών συνόρων του ΝΑΤΟ.
Η Συμμαχία θα πρέπει να διαλύσει επίσημα το Συμβούλιο ΝΑΤΟ -Ρωσίας – το οποίο συνεδρίασε για τελευταία φορά το 2022 – μέχρι που η Μόσχα να επιδείξει πραγματική δέσμευση για μια εποικοδομητική σχέση.
Αναπτύξτε μια ολοκληρωμένη στρατηγική του ΝΑΤΟ για την υπεράσπιση των συμφερόντων του στην Αρκτική.
Καθιέρωση μιας Αρκτικής Διοίκησης και Κοινής Δύναμης του ΝΑΤΟ.
Εντείνετε την οικονομική και διπλωματική απομόνωση της Ρωσίας.
