Όπως αναφέρει σε εκτενή ανάλυσή του το International Institute for Strategic Studies, ο Ανώτερος Σύμβουλος Στρατηγικής και Εθνικής Ασφάλειας, Τσάρλι Έντουαρντς, η διατλαντική συμμαχία καταρρέει. Η Ευρώπη πρέπει να επενδύσει σε μια ψηφιακή ασπίδα έναντι της κλιμάκωσης των ρωσικών κυβερνοεπιχειρήσεων.
Ο αναλυτής προβλέπει ότι στο επόμενο διάστημα, η Ρωσία είναι πιθανό να εντείνει τον υβριδικό της πόλεμο για να σπείρει διχόνοια σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και πληθυσμούς μέσω του κυβερνοχώρου. Η κατάσταση είναι όλο και πιο αβέβαιη, κυρίως λόγω των ειδήσεων ότι η Διοίκηση Κυβερνοχώρου των Ηνωμένων Πολιτειών έχει σταματήσει τις επιθετικές επιχειρήσεις στον κυβερνοχώρο κατά της Ρωσίας.
Οι εντολές του υπουργού Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ μπορεί να ήταν μέρος ενός ευρύτερου πακέτου διαπραγματεύσεων για την προσέλκυση του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν σε συνομιλίες για το μέλλον της Ουκρανίας. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι ότι η διακοπή των επιχειρήσεων στον κυβερνοχώρο εκτιμάται ότι θα ενθαρρύνει τη Ρωσία.
Σχετικές εκτιμήσεις και αναλύσεις , τόσο από την Εσθονική Υπηρεσία Εξωτερικών Πληροφοριών, όσο και από τις Φινλανδικές Αμυντικές Δυνάμεις, καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα, της έντασης δηλαδή των κυβερνοεπιθέσεων, αλλά και λοιπών υβριδικών επιχειρήσεων, όπως δολιοφθορές κρίσιμων υποδομών.
Η τροχιά του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας και η πίεση από την Ουάσιγκτον έχουν στρέψει την εστίαση της Ευρώπης κυρίως στην αύξηση των αμυντικών δαπανών για δυνατότητες αιχμής και την επαναδημιουργία αποθεμάτων. Ωστόσο, αυτές οι εκτιμήσεις και οι πρόσφατες ρωσικές ενέργειες στην ψηφιακή σφαίρα δείχνουν ότι η αποτροπή της Ευρώπης θα απαιτήσει όχι μόνο ξίφος αλλά και ασπίδα, για να αποφευχθεί η καταστροφή.
Μια ιδέα που κερδίζει έδαφος μεταξύ των ευρωπαϊκών πρωτευουσών είναι η δημιουργία μιας «ψηφιακής ασπίδας», μια ρεαλιστική απάντηση στην απειλή που θέτουν οι ρωσικές επιχειρήσεις στον κυβερνοχώρο και είναι συντομογραφία για μια σειρά πρωτοβουλιών που εξετάζονται ως μέρος μιας ισχυρής και ολοκληρωμένης αμυντικής αρχιτεκτονικής.
Ως πρώτο βήμα, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις μπορούν να κάνουν περισσότερα για να επενδύσουν στην ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα και να συνεχίσουν να οικοδομούν έναν ζωντανό ευρωπαϊκό τομέα ασφάλειας στον κυβερνοχώρο.
Ένα δεύτερο βήμα είναι η διασφάλιση των ευρωπαϊκών κυβερνητικών και στρατιωτικών επικοινωνιών, οι οποίες βρίσκονται υπό συνεχή επίθεση. Η καλύτερη χρήση ισχυρής κρυπτογράφησης, προστατευμένων ραδιοδικτύων και θωρακισμένης ψηφιακής υποδομής είναι απαραίτητα για την αντιμετώπιση της ρωσικής κυβερνοκατασκοπείας και της ηλεκτρονικής παρακολούθησης. Δυστυχώς μόνο 7 από τις 27 χώρες μέλη της ΕΕ, έχουν μεταφέρει πλήρως τους κανόνες Κυβερνοασφάλειας που στοχεύουν στην προστασία κρίσιμων οντοτήτων, όπως η ενέργεια, οι μεταφορές, οι τράπεζες και το νερό.
Ένα τρίτο βήμα είναι τα κράτη μέλη της ΕΕ να αυξήσουν τις επενδύσεις τους σε συλλογή πληροφοριών μέσω υποκλοπών ή παρεμβολών σημάτων (SIGINT). Το SIGINT διαδραματίζει ζωτικό ρόλο στην απόδοση των δραστών, στον εντοπισμό εισβολών στον κυβερνοχώρο και στη διαφύλαξη των υποδομών ζωτικής σημασίας. Οι συνεχείς επιχειρήσεις στον κυβερνοχώρο της Ρωσίας εναντίον του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας της Ουκρανίας το 2015, το 2016 και το 2022 κατέδειξαν το μέγεθος της πρόκλησης που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Ένα τέταρτο βήμα θα είναι η αύξηση των επενδύσεων στον ηλεκτρονικό πόλεμο (EW) για την αναχαίτιση των ρωσικών στρατιωτικών επικοινωνιών και τον εντοπισμό προσπαθειών παρεμβολής προτού προκαλέσουν ζημιά. Ηλεκτρονικές εισβολές όπως η πλαστογράφηση του Παγκόσμιου Συστήματος Εντοπισμού (GPS), η παρεμβολή ραντάρ και οι εισβολές στον κυβερνοχώρο γίνονται πιο συχνές στις χώρες της Βαλτικής, τη Σκανδιναβία και την Ανατολική Ευρώπη.
Ενώ το ΝΑΤΟ και η ΕΕ αναγνωρίζουν το EW ως κρίσιμο στοιχείο των σύγχρονων στρατιωτικών επιχειρήσεων, παραμένουν κενά στη διαλειτουργικότητα, τα επίπεδα επενδύσεων και τη βιομηχανική ικανότητα. Η έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας για το 2024 προσδιόρισε το EW ως βασική προτεραιότητα, με τουλάχιστον 14 κράτη μέλη της ΕΕ να επιβεβαιώνουν «την προθυμία τους να βελτιώσουν από κοινού τις δυνατότητές τους».
Μία από τις πιο πιεστικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη παραμένει ότι οι κυβερνήσεις της υφίστανται σχεδόν συνεχή ψηφιακή επίθεση. Τις τελευταίες εβδομάδες, η κυβέρνηση Τραμπ ενέτεινε αυτό το ζήτημα δηλώνοντας ότι η Ευρώπη θα πρέπει να μειώσει την εξάρτησή της από τις ΗΠΑ. Το σίγουρο πάντως είναι ότι χωρίς την ομπρέλα ασφαλείας των ΗΠΑ, μια ευρωπαϊκή ψηφιακή ασπίδα είναι πιο απαραίτητη από ποτέ.
Του Απόστολου Τσιμογιάννη
Ο Απόστολος Τσιμογιάννης είναι Υποστράτηγος (ε.α), με μεγάλη επιτελική και διοικητική εμπειρία στον τομέα των Millitary Logistics. Έχει υπηρετήσει σε ανάλογη επιτελική θέση του NATO/NSPA. Είναι τακτικό μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics
