Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Στις 11 Σεπτεμβρίου, το ρωσικό επιστημονικό περιοδικό “Η Ρωσία στις παγκόσμιες υποθέσεις’ άνοιξε ένα κεφάλαιο με θέμα «το Ζωντανό Ιδέωμα της Ρωσίας: Ο Κώδικας του Ρώσου στον 21ο αιώνα». Το έργο στοχεύει να αξιοποιήσει μια παρόμοια έκθεση που δημοσιεύθηκε από τον γνωστό ακαδημαϊκό και προσωπικό φίλο του Πούτιν Σεργκέι Καραγκάνοφ έναν από τους ιδρυτές του Ρωσικού Συμβουλίου Εξωτερικής και Αμυντικής Πολιτικής, και τους ομοϊδεάτες συναδέλφους του
Η έρευνα του σκληροπυρηνικού Καραγκάνοφ έχει ως στόχο να παρέχει μια «γενική ιδεολογική πλατφόρμα, η οποία θα καθοδηγούσε την οικοδόμηση του κράτους και την κοινωνική και ατομική ανάπτυξη και θα πρέπει να αποτελέσει βασικό κριτήριο για την επιλογή της κυβερνητικής ελίτ της Ρωσίας»
Το έργο του Καραγκάνοφ έχει ως στόχο να κωδικοποιήσει ένα ανανεωμένο σύνολο κανόνων για τη ρωσική υπηκοότητα και την ταυτότητα στη δημιουργία μιας νέας παγκόσμιας τάξης Φιλοδοξεί να γίνει ένας νέος ηθικός-πολιτικός οδηγός για τη ρωσική κοινωνία. ένα ανάλογο των σοβιετικών ιδανικών προσαρμοσμένου στις σύγχρονες συνθήκες. Οι βασικές διατάξεις περιλαμβάνουν έμφαση στις πνευματικές αξίες, τον ανθρωπισμό, τη διατήρηση της φύσης και την υπηρεσία προς τη Μητέρα Πατρίδα. Ο Καραγκάνοφ τονίζει επίσης τον ισχυρό πατριωτισμό και την αδιαίρετη πίστη στο κράτος.
Ο νεοσύστατος ρωσικός κώδικας καλεί για τη συνέχεια στην ιστορική αποστολή της Ρωσίας ως παγκόσμιου ηγέτη και προβάλλει την ενότητα στην ποικιλομορφία, αν και με τους όρους της Μόσχας. Ο Καραγκάνοφ επισημαίνει την ειδική αποστολή της Ρωσίας – δηλαδή να σώσει τον κόσμο από μια «νέα εποχή πολέμων»- και να διατηρήσει την ανθρωπότητα
Ο Καραγκάνοφ τοποθετεί τον κώδικά του όχι ως την τελική αλήθεια αλλά ως αφετηρία για ευρεία δημόσια συζήτηση και την ανάπτυξη μιας νέας εθνικής ιδέας. Το ευρύτερο ερευνητικό πρόγραμμα έχει ως στόχο να αξιοποιήσει τις αρχικές του ιδέες και να εδραιώσει τις αρχές του κώδικα που μπορούν στη συνέχεια να ενσωματωθούν στα σχολικά και πανεπιστημιακά προγράμματα . Αυτό ουσιαστικά σημαίνει μια προσπάθεια να εισαχθεί μια κρατική ιδεολογία, παρά την επίσημη απαγόρευση της ιδεολογίας στο Σύνταγμα της Ρωσικής Ομοσπονδίας.
Ο νέος ρωσικός κώδικας έχει έρθει στην πρώτη γραμμή της δημόσιας συζήτησης σε μια περίοδο έντονης αναζωπύρωσης της αποκατάστασης της εικόνας του Στάλιν . Αυτή η αποκατάσταση έχει εκδηλωθεί στην εγκατάσταση νέων μνημείων του σοβιετικού δικτάτορα και ευνοϊκών δημόσιων δηλώσεων από Ρώσους αξιωματούχους. Για παράδειγμα, τον Δεκέμβριο του 2024, ένα άγαλμα πλήρους μεγέθους του Στάλιν αποκαλύφθηκε στην πόλη Βόγκόντα, όπου στάλθηκε εξόριστος το 1911.
Η διαδικασία αποκτά δυναμική και σε άλλες περιοχές. Για παράδειγμα, στην Μπουρούτια, το πρώτο μνημείο για τον Στάλιν παρουσιάστηκε τον Μάιο στην πρωτεύουσα της δημοκρατίας Ulan-Ude . Η τελετή πραγματοποιήθηκε την παραμονή της 80ης επετείου της Ημέρας της Νίκης. Το μνημείο εγκαταστάθηκε δίπλα σε προτομές του Λένιν και του Μαρξ, για άλλη μια φορά, ως «αποτέλεσμα μιας πρωτοβουλίας βάσης», σύμφωνα με την υπηρεσία Τύπου του τοπικού παραρτήματος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Η εικόνα του Στάλιν επιστρέφει όλο και περισσότερο στους δημόσιους χώρους, συχνά με την ευλογία ή την άμεση εμπλοκή των τοπικών αξιωματούχων.Επιπλέον, οι Ρώσοι αξιωματούχοι καταφεύγουν όλο και περισσότερο σε τοπωνυμίες της εποχής του Στάλιν. Τον Απρίλιο, με διάταγμα του προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν, το Διεθνές Αεροδρόμιο του Βόλγκογκραντ μετονομάστηκε επίσημα σε «Διεθνές Αεροδρόμιο του Στάλινγκραντ» σε σαφή ευλάβεια προς τον Στάλιν . Ενόψει των εορτασμών της Ημέρας της Νίκης του 2025, το όνομα Στάλινγκραντ ακούστηκε σε πολλές πατριωτικές εκδηλώσεις, αποκαθιστώντας έμμεσα τον Στάλιν ως τον «ανώτερο αρχιστρατηγο”
Η αποκατάσταση του Στάλιν και η «καλλιέργεια της προσωπικότητάς» του υπογραμμίζει την προσπάθεια του Καραγκάνοφ να συμφιλιώσει το σοβιετικό παρελθόν με τη σύγχρονη ρωσική ταυτότητα.
Στην ανάλυσή του, ο Καραγκανόφ αποκαλεί τους Ρώσους «έναν πολεμοχαρείς» που γνωρίζουν το τίμημα του πολέμου και είναι έτοιμοι να «πάνε σε κατηγορία ξιφολόγχης αν χρειαστεί» ). Αυτή η επίκληση ενός μιλιταριστικού πνεύματος και αυτοθυσίας για τη Μητέρα Πατρίδα απηχεί τις εκκλήσεις της εποχής του Στάλιν στις οποίες ο λαός κλήθηκε να πολεμήσει μέχρι θανάτου εναντίον του εχθρού.
Η αναβιωμένη σοβιετική ρητορική έχει επίσης διαδραματίσει ρόλο στην πολεμική προπαγάνδα της Μόσχας. Οι Ρώσοι προπαγανδιστές συγκρίνουν τακτικά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία με τον Β” Παγκόσμιο Πόλεμο, γνωστό ως “Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος” στη Ρωσία, κάνοντας παραλληλισμούς μεταξύ Πούτιν και Στάλιν ως ισχυροί διοικητές-αρχιτέκτονες
.Οι πολεμικές ομιλίες του Πούτιν θυμίζουν τη ρητορική της εποχής του Στάλιν στο να χαρακτηρίζουν τους αντιπάλους ως «εθνικούς προδότες» και «μια πέμπτη στήλη», προκαλώντας εικόνες εσωτερικών εχθρών του ρωσικού λαού . Η επίσημη ρητορική που διχάζει την κοινωνία σε «πατριώτες» και «εχθρούς» δείχνει μια αφοσιωμένη αναβίωση των ολοκληρωτικών προτύπων σκέψης. Μια τέτοια προπαγάνδα επιδιώκει να ενισχύσει την προσωπολατρία του ίδιου του Πούτιν, επιδεικνύοντας την εικόνα ενός σοφού και αποφασιστικού ηγέτη που πρέπει να εμπιστεύεται άνευ όρων.
Ορισμένοι παρατηρητές επισημαίνουν ομοιότητες μεταξύ των τρεχόντων καταπιεστικών μέτρων στη ρωσική κοινωνία και των πρακτικών της εποχής του Στάλιν . Ενώ η κλίμακα είναι ασύγκριτη, οι μέθοδοι των τιμωρητικών περιπτώσεων για διαφωνία και η αυξημένη ρητορική για την «καθαροποίηση της κοινωνίας» των εχθρών προσκαλούν ιστορικούς παραλληλισμούς. Οι αντίπαλοι του καθεστώτος, συμπεριλαμβανομένων δημοσιογράφων, ακτιβιστών και προσωπικοτήτων της αντιπολίτευσης, χαρακτηρίζονται τακτικά σε ομοσπονδιακά κανάλια ως «σαμποτέρ» και «κατασκόπους», ενισχύοντας περαιτέρω την εικόνα της πολιτικής αντιπολίτευσης ως «εχθρούς του λαού»
