.
Δρ Αθανάσιος Ε. ΔρούγοςΔιεθνολόγος-ΓεωστρατηγικόςΑναλυτής
Σχεδόν τα τελευταία δύο χρόνια, τα drones και το πυροβολικό χαρακτηρίστηκαν στους εν εξελίξει πολέμους ως το αύριο με καταλυτικές προεκτάσεις και αποτελέσματα. Ο 12ήμερος πόλεμος Ιράν-Ισραήλ του Ιουνίου 2025 αναβίωσε την άποψη ότι τα stealth πολεμικά αεροσκάφη είναι το μέλλον.
Ωστόσο, αυτές είναι δύο ουσιαστικά διαφορετικές απόψεις, και καμία από τις δύο πραγματικά δεν ξεπερνά τον σταθερά υπερτερούντα και οικονομικά συμφέροντα πύραυλο Τόμαχοκ/κρουζ.
Τον χειμώνα του Φεβρουαρίου 2022, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία σταμάτησε από πυροβολικό, βαριά όπλα πεζικού, κυρίως πυραύλους MANPAD και Javelin, και ρωσική ανικανότητα. Καθώς ο πόλεμος σύρθηκε και τα ακριβά όπλα έγιναν δυσεύρετα, η τάση ώθησε προς τη μαζική ανάπτυξη οπλισμένων μη επανδρωμένων αεροσκαφών..
Ενώ πρωτοστάτησαν με το ISIS τη δεκαετία του 2010, στη Μεσοποταμία μετέπειτα αναπτύχθηκε μια ποικιλία από εντυπωσιακά μη επανδρωμένα αεροσκάφη επίθεσης μιας χρήσης αλλά και πολλαπλών χρήσεων. Από τα τέλη του 2024-αρχές του 2025 , τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν κυριαρχήσει στον χερσαίο και ναυτικό πόλεμο στη σύγκρουση, προκαλώντας την πλειονότητα των απωλειών. Τα drones χρησιμοποιήθηκαν ακόμη και μακριά από τα σύνορα της Ουκρανίας για να χτυπήσουν τον πανίσχυρο στρατηγικό στόλο βομβαρδιστικών της Ρωσίας σε 4 κορυφαία αεροδρόμια τον Ιούνιο . Τα παραδοσιακά οπλικά συστήματα ήταν λείψανα του παρελθόντος, τα drones φαίνεται να είναι το μέλλον.
Η αεροπορική εκστρατεία του Ισραήλ ήρθε σε αντίθεση με αυτό το αφήγημα. Τα γρήγορα χτυπήματα ακριβείας νωρίς στη σύγκρουση σε συνδυασμό με τα stealth μαχητικά αεροσκάφη F-35 επέτρεψαν στο Ισραήλ να πετάξει αποτελεσματικά χωρίς αντίπαλο πάνω από το Ιράν. Οι ισραηλινές δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων εμφανίστηκαν καταιγιστικές απέναντι τις ιρανικές δυνάμεις. Νύχτα και μέρα, το Ισραήλ έπληξε ιρανικούς στρατιωτικούς στόχους, παραλύοντας την ικανότητα του Ιράν να διεξάγει πόλεμο. Το Ισραήλ και οι εταίροι του χρησιμοποίησαν προηγμένη αντιπυραυλική άμυνα και αεροπορικά πλήγματα για να αντισταθμίσουν τους υπολογίσιμους βαλλιστικούς πυραύλους του Ιράν. Η σύγκρουση έληξε γρήγορα αφού αμερικανικά βομβαρδιστικά B-2 stealth κατέστρεψαν βασικές τοποθεσίες ιρανικών πυρηνικών όπλων.Το κλειδί σχεδόν σε κάθε σύγκρουση από το 1990, είναι οι πύραυλο κρουζ χαμηλού υψομέτρου Οι περισσότερες συγκρούσεις με τις ΗΠΑ έχουν ξεκινήσει με επιθέσεις με πυραύλους κρουζ χαμηλού υψομέτρου, κυρίως με τον φημισμένο πύραυλο Tomahawk. Αυτοί οι πύραυλοι ακρωτηριάζουν την αεράμυνα, τη διοίκηση και τον έλεγχο και άλλους κρίσιμους στόχους και επιτρέπουν οποιοδήποτε άλλο μέσο περαιτέρω επιθέσεων. Το υψηλό ποσοστό τους να εξουδετερώνουν με επιτυχία αυτούς τους πολύτιμους στόχους περισσότερο από το να αντισταθμίζει το κόστος των ίδιων των πυραύλων.
Με την χαμηλή πτήση αυτά τα πυρομαχικά ακριβείας είναι επιβιώσιμα αποφεύγοντας τον εντοπισμό από τα ραντάρ του εχθρού και την επίθεση από την αεράμυνα που συνήθως απαιτεί γραμμή όρασης στον στόχο. Η απεραντοσύνη των περισσότερων χωρών περιορίζει οποιαδήποτε οικονομικά αποδοτική αεράμυνα, καθώς θα απαιτούνταν δεκάδες χιλιάδες συστήματα αεράμυνας για την προστασία ακόμη και μέτριων χωρών. Αυτή η επιβιωσιμότητα από τη γεωγραφία σε συνδυασμό με τις μεγάλες εκτροπές αυτών των πυραύλων επιτρέπει τη σημαντικά μεγαλύτερη επιβιωσιμότητα και επιτυχία τους από σχεδόν οποιαδήποτε εναλλακτική λύση.
Πέρα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και η Ρωσία έχουν χρησιμοποιήσει με επιτυχία πυραύλους κρουζ νωρίς σε συγκρούσεις για να επιτρέψουν μελλοντικές επιχειρήσεις.Το ισραηλινό Harpy, το ιρανικό Shahed και το ουκρανικό FP-1 είναι ουσιαστικά αργοί πύραυλοι κρουζ που χρησιμοποιούν έλικες αντί για στροβιλοκινητήρες. Ενώ συχνά αναφέρονται ως μονοδράση ή μη επανδρωμένα αεροσκάφη επίθεσης, αυτά δεν διαφέρουν ουσιαστικά από τους ταχύτερους ομολόγους τους με πυραύλους κρουζ.
Όπως φαίνεται στις συγκρούσεις Ιράν-Ισραήλ- και Αζερμπαϊτζάν-Αρμενίων, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη χαμηλού υψομέτρου έχουν βλάψει σοβαρά τους στρατιωτικούς στόχους και τις κρίσιμες υποδομές με καταστροφικά αποτελέσματα.
Οι πύραυλοι κρουζ χαμηλού υψομέτρου και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη κρούσης έχουν πλέον 35 χρόνια ιστορίας κατεστραμμένων αεραγωγών, θρυμματισμένης διοίκησης και ελέγχου, εξαλείψεων αποθηκών πυρομαχικών και κατεστραμμένων υποδομών όπως εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και διυλιστηρίων πετρελαίου.
.Όσο μεγαλύτερη είναι μια χώρα, τόσο λιγότερο υπερασπίσιμη. Η γεωγραφία και η φυσική είναι στο πλευρό αυτών των όπλων. Δεν χρειάζεται να αναρωτιόμαστε γιατί οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία και τώρα η Κίνα έχουν επενδύσει τόσα πολλά σε πυραύλους κρουζ που εκτοξεύονται από υποβρύχια. το πρόσθετο στοιχείο της έκπληξης -που παρέχεται από τα υποβρύχια- καθιστά τους πυραύλους κρουζ και παρόμοια όπλα τον απόλυτο συμβατικό αποτρεπτικό παράγοντα.
Δεδομένου του ταχέως μειωμένου κόστους και των χαμηλότερων εμποδίων για την απόκτηση και την παραγωγή πυραύλων κρουζ, αυτά τα πλεονεκτήματα θα αυξηθούν πάρα πολύ.
Ανεξάρτητα από το τι αναπτύσσεται στο μέλλον του πολέμου, οι πύραυλοι κρουζ χαμηλού υψομέτρου και τα drones κρούσης θα είναι πάντα τα επικυρίαρχα όπλα. Η Ρωσία που επιδεικνύει την ικανότητα να ακρωτηριάσει το ουκρανικό δίκτυο ηλεκτροδότησης και η ικανότητα της Ουκρανίας να ρημάζει τη ρωσική παραγωγή πετρελαίου είναι μόνο αναλαμπές για το τι θα πρέπει να αναμένεται σε μελλοντικές συγκρούσεις.
Ο συνδυασμός υψηλής επιβίωσης, επιτυχίας και οικονομικής αποδοτικότητας θα έχει ως αποτέλεσμα οι πύραυλοι κρουζ και οι ομόλογοί τους με μη επανδρωμένα αεροσκάφη κρούσης να συνεχίσουν να είναι η πρώτη επιλογή χτυπήματος για τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις
