Πολλές και μεγάλες είναι οι θυσίες του Ελληνικού λαού και ιδιαίτερα όσων έχουν υποστεί την λαίλαπα των περικοπών και μειώσεων, αλλά και αυτή των υπέρογκων φόρων, ώστε η χώρα μας να μπορέσει να βγει από το οικονομικό αδιέξοδο των μνημονίων, αν και εφόσον τα καταφέρει.
Δεν θα σταθούμε όμως στις οικονομικές πολιτικές αν είναι σωστές ή όχι, αλλά υπάρχει ένας τομέας που σίγουρα η κατάσταση προβληματίζει έντονα. Βλέπουμε λοιπόν μέσα σε αυτή την κατάσταση της ανέχειας, η Ελλάδα να αποτελεί την δεύτερη χώρα του ΝΑΤΟ σε ετήσια έξοδα για εξοπλισμούς. Τόσο μεγάλο είναι δε το ποσοστό των δαπανών, που οι μεν Νατοϊκοί μας χρησιμοποιούν σαν παράδειγμα συνέπειας, οι δε Γερμανοί σαν παράδειγμα προβληματικής διαχείρισης.
Όταν μάλιστα η Ελλάδα της κρίσης δαπανά περισσότερα από Γερμανούς, Γάλλους, Ιταλούς, Τούρκους, … τότε το πράγμα αρχίζει να ξεφεύγει του φυσιολογικού και προβληματίζει διότι δεν είναι σε καμία περίπτωση το προφανές. Δηλαδή το προφανές θα ήταν η Ελλάδα να αποτελεί την χώρα με την μικρότερη συμμετοχή του ΑΕΠ στους εξοπλισμούς τουλάχιστον κατά την διάρκεια της κρίσης. Βέβαια εύλογα και καλόπιστα κάποιος θα μπορούσε να ισχυρισθεί ότι, αυτό είναι ανέφικτο όταν πρέπει να διατηρείς την αναλογία δυνάμεων με την Τουρκία σε διαχειρίσιμο βαθμό.
Όμως για να καταδειχθεί ποιες είναι οι πραγματικές ανάγκες της άμυνας της Ελλάδας, θα πρέπει να υπάρχουν ανάλογες μελέτες, που να καταλήγουν σε συμπεράσματα περί των αναγκών. Αν όμως κρίνουμε από την αναδιοργάνωση των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων που δεν έχει αρχή και τέλος, αλλά και με πληροφορίες επιτελών σχεδιασμού, αντιλαμβανόμαστε εύκολα ότι δεν έχει πραγματοποιηθεί και κάποια σημαντική εργασία στον τομέα αυτό των πραγματικών αναγκών. Αποσπασματικά γίνονται τα περισσότερα ώστε να ικανοποιούνται ανάγκες ενός απαρχαιωμένου συστήματος, που βασίζεται σε αναχρονιστικές απειλές.
Όταν σήμερα καλείσαι να αντιμετωπίσεις τρομοκρατία και ασύμμετρες και υβριδικές απειλές, τι νόημα έχουν όλα αυτά τα Σώματα Στρατού Β’ Παγκοσμίου πολέμου, τι χρειάζεται όλη αυτή η διασπορά στρατοπέδων, που παρά κάποια προσπάθεια συμμαζέματος δεν έχει κάποιο τελικό στόχο, δηλαδή ένα τελικό πρότυπο. Έτσι εξακολουθούν να ξοδεύονται πακτωλοί χρημάτων για να συντηρούνται Ένοπλες Δυνάμεις μιας άλλης εποχής.
Έτσι, σύμφωνα με τον τύπο, τα 6 δισ. δολάρια προσέγγισε το 2016 το ύψος των αμυντικών δαπανών της Ελλάδας, ποσό που αντιστοιχεί στο 2,4% του ΑΕΠ. Η επίδοση αυτή κατατάσσει την Ελλάδα δεύτερη, μετά τις ΗΠΑ, στη χρηματοδότηση των δράσεων της Συμμαχίας. Τα στοιχεία για τη συνεισφορά των χωρών στο ΝΑΤΟ είναι συγκλονιστικά δείχνοντας πως η Ελλάδα παρά την κρίση και τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα είναι συνεπής στις υποχρεώσεις της.
Σημειώνεται πως η ένταξη στο ΝΑΤΟ συνοδεύεται με οικονομικές υποχρεώσεις. Τα μέλη πρέπει να συμβάλλουν στην πυρήνα του προϋπολογισμού του οργανισμού και οι κατευθυντήριες οδηγίες της Συμμαχίας είναι να δαπανάται από κάθε μέλος τουλάχιστον το 2% του ΑΕΠ για την άμυνα. Τα περισσότερα μέλη του ΝΑΤΟ αποκλίνουν καιρό τώρα από αυτό το στόχο, αλλά όχι η Ελλάδα που σταθερά διατηρείται πάνω από το 2%.
Είναι χαρακτηριστικό πως στις αρχές της κρίσης, το 2009, η Ελλάδα δαπανούσε το 3,1% του ΑΕΠ για αμυντικές δαπάνες, όταν οι ΗΠΑ δαπανούσαν το 5,3%. Σήμερα η Ελλάδα καταβάλει το 2,4% του ΑΕΠ και οι ΗΠΑ το 3,6%, δηλαδή 608 δισ. δολάρια. Σχηματικά, στην οκταετία οι ελληνικές δαπάνες για άμυνα μειώθηκαν κατά 0,7%, όταν στις εύρωστες ΗΠΑ περιορίσθηκαν κατά 1,7% του ΑΕΠ.
Μόνο πέντε χώρες από τα 28 μέλη του ΝΑΤΟ βρέθηκαν πάνω από το στόχο του 2% το 2016 και συγκεκριμένα οι Ελλάδα, Εσθονία, Πολωνία, Ηνωμένο Βασίλειο και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η Γαλλία διέθεσε λιγότερο από το 1,8% του ΑΕΠ της για την άμυνα και η Ιταλία και η Γερμανία λιγότερο από 1,2% και αυτό παρά την προσφυγική κρίση και τις γεωπολιτικές εντάσεις στην ευρύτερη περιοχή.
Τέλος, να αναφερθεί πως η Τουρκία διέθεσε εφέτος το 1,6% του ΑΕΠ της για δαπάνες σχετικές με την άμυνα και τη συμμετοχή της στη Συμμαχία, όταν το 2009 δαπανούσε το 2,1%.
Επί του θέματος ο Καρλ Χάιντς Καμπ, διευθυντής της Ομοσπονδιακής Ακαδημίας για την πολιτική ασφάλειας, μια δεξαμενή σκέψης και ινστιτούτο επιμόρφωσης της γερμανικής κυβέρνησης σε θέματα ασφάλειας, σχολίασε ότι, «μπορεί κανείς να αμφισβητήσει για το εάν είναι σωστό το ποσοστό του 2 % ή όχι, αλλά το ότι η Ελλάδα είναι το νούμερο δύο στο ΝΑΤΟ που τηρεί αυτή τη δέσμευση, θα πρέπει να βάλει σε σκέψεις τα υπόλοιπα κράτη μέλη της συμμαχίας». Επίσης αναφορά στην «περίεργη» συνέπεια της Ελλάδας έκανε χθες και ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, όταν είπε ότι «δεν είναι δυνατόν η Ελλάδα να δίνει τόσα χρήματα σε εξοπλισμούς και από την άλλη να δυσκολεύεται να πληρώνει συντάξεις, γιατί κι αυτό οδηγεί στην αστάθεια», «Περισσότερα χρήματα στην άμυνα, δεν φέρνουν απαραίτητα και ασφάλεια».
Θεωρούμε ότι τόσο οι αμερικανοί όσο και οι Γερμανοί κοιτάνε αυτή την ακατανόητη συνέπεια της Ελλάδας με διαφορετικό μάτι και φυσικά διαφορετικό στόχο. Οι μεν αμερικανοί για να καταδείξουν την αδιαφορία των μελών του ΝΑΤΟ να είναι συνεπείς στη συνεισφορά τους, φέρνοντας το παράδειγμα του φτωχού συγγενή … οι δε Γερμανοί θέλοντας να πούνε ότι η Ελλάδα, που γενικά είναι σε λάθος δρόμο και εδώ έχει επιλέξει άλλη μια λάθος κατεύθυνση. Εμείς δεν θα συμφωνήσουμε με κανέναν από τους δύο, όμως θα θέλαμε να προτρέψουμε τους υπεύθυνους για την Άμυνα της Χώρας, πολιτικούς και Στρατιωτικούς, να ασχοληθούν σοβαρά και σύγχρονα με τις απειλές του παρόντος και του μέλλοντος και να φτιάξουν μια ανάλογη στρατιωτική δύναμη, που να μπορεί να λειτουργήσει γρήγορα και αποτελεσματικά, καθόσον οι παράγοντες ασφάλειας μεταβάλλονται ραγδαία μέρα με τη μέρα.
Άλλες ήταν οι απειλές για παράδειγμα πριν την εποχή των αγωγών και άλλες σήμερα. Η επικείμενη κατασκευή του TAP αλλάζει όλη την τρέχουσα κατάσταση απειλών στον άξονα του. Αυτό και πολλά άλλα όπως το προσφυγικό, το Συριακό, η τρομοκρατία, ο κυβερνοχώρος, το διάστημα … δημιουργούν νέα δεδομένα, που απαιτούν σύγχρονη σκέψη από ειδικούς στρατιωτικούς και στρατηγικούς αναλυτές.
Χρήστος Καλογερόπουλος – Βαλκάνιος
Στρατηγικός Αναλυτής
Εξειδικευμένος σε Θέματα Διεθνούς Ασφάλειας
στη ΝΑ Μεσόγειο
