Μία από τις διεκδικήσεις των Αλβανών που τίθενται σε κάθε συνομιλία με το επίσημο Ελληνικό κράτος είναι και η άρση του εμπολέμου, προφανώς για να μπορέσουν να διεκδικήσουν τις περιουσίες των τσάμηδων, μια κατάσταση όμως που οποιαδήποτε επιπόλαιη αντιμετώπιση, μπορεί να οδηγήσει σε απρόβλεπτες εξελίξεις.
Βέβαια παρά την πρόσφατη δήλωση του Έλληνα ΥΠΕΞ ότι « οι περιουσίες των μεσεγγυήσεων ιδιοκτησιών του αλβανικού κράτους και Αλβανών ιδιωτών προ του πολέμου, που μόλις τελειώσει το εμπόλεμο μπορεί να επιστραφούν, δεν έχουν σχέση με τις περιουσίες των Τσάμηδων», αυτό δεν είναι απαραίτητα καθησυχαστικό.
Θυμίζουμε ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, «κύκλοι» στην Αλβανία υποστηρίζουν ότι σε μια σειρά περιπτώσεων που αναφέρονται σε πολλές πόλεις της Ελλάδας, συμπεριλαμβανομένων και εμβληματικών κτηρίων στην Θεσσαλονίκη, πρόκειται περί αλβανικών περιουσιών, και απαιτούν αποζημίωση για τις χαμένες περιουσίες τους. Κατ’ αυτούς, μόνο στη Θεσσαλονίκη οι αποζημιώσεις που αναλογούν στους Αλβανούς είναι 35 εκατομμύρια και δεν είναι τα μόνα, καθώς ισχυρίζονται ότι οι περιουσίες τους εκτείνονται σε ολόκληρη σχεδόν την έκταση της Ελλάδας.
Την ίδια στιγμή όμως, δεν βλέπουμε πουθενά να γίνεται λόγος για τις ελληνικές περιουσίες ανά την Αλβανία που έχουν κατασχεθεί, ούτε για τις ελληνικές κατοικίες και εκκλησίες που κατεδαφίζονται συνεχώς τα τελευταία έτη, ενώ το 2018 οι μπουλντόζες έχουν «πάρει φωτιά». Ούτε επίσης γίνεται λόγος για τα τεράστια Βόρειο-Ηπειρωτικά κληροδοτήματα για τη διατήρηση του Ελληνισμού σε περιοχές μη αναγνωρισμένες από την αλβανική κυβέρνηση ως μειονοτικές, όπως η Κορυτσά, η Μοσχόπολη και η Χιμάρα. Οι Αλβανικές κυβερνήσεις όχι μόνο δεν επέτρεψαν να χρησιμοποιηθούν τα κληροδοτήματα αυτά για την προώθηση της Ελληνικής παιδείας αλλά και δήμευσαν ελληνικές κοινοτικές περιουσίες.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το πιο επίμαχο ζήτημα είναι η κατοχύρωση των δικαιωμάτων της Ελληνικής μειονότητας στην Βόρειο Ήπειρο, σύμφωνα με τις επιταγές του Διεθνούς Δικαίου και τις δεσμεύσεις που απορρέουν από τις διεθνείς συνθήκες. Ως γνωστό, με το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το 1947 πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι η διάσκεψη για την ειρήνη με στόχο την οριστική χάραξη των συνόρων στην Ευρώπη. Δύο θέματα είχαν παραμείνει εκκρεμή σ’ εκείνη την διάσκεψη: Η επανένωση των δύο Γερμανιών και το θέμα της Β. Ηπείρου. Το πρώτο λύθηκε από τα πράγματα, το δεύτερο μένει εκκρεμές.
Βεβαίως είναι ιστορικό γεγονός ότι η Αλβανία έχει υπογράψει στις 17 Μαΐου 1914 το Πρωτόκολλο της Κέρκυρας, με αντισυμβαλλόμενη όχι την Ελλάδα, αλλά την κυβέρνηση της Αυτονόμου Ηπείρου μετά από ένοπλη σύγκρουση τριών μηνών. Το Πρωτόκολλο υπεγράφη και από τις Μεγάλες Δυνάμεις της εποχής, στις οποίες περιλαμβάνονταν η Ιταλία και η Αυστρουγγαρία, οι δύο προστάτιδες του νέου αλβανικού κράτους. Με τη διεθνή αυτή συμφωνία η Αλβανία αναγνώριζε τον ελληνικό χαρακτήρα του πληθυσμού των νοτίων Νομών, δηλαδή των περιοχών Αργυροκάστρου και Κορυτσάς, και δεχόταν να ονομάζει τους κατοίκους της περιοχής «Ηπειρώτες». Επίσης, το Πρωτόκολλο προβλέπει ουσιαστικά αυτοδιοίκηση της περιοχής, όπου η εκπαίδευση, η εκκλησιαστική διαχείριση και η αστυνόμευση υπάγονται αποκλειστικά στην αρμοδιότητα των Ορθοδόξων Χριστιανών, δηλ. τους Έλληνες. Κάτω λοιπόν από όλη αυτή την ιστορική μνήμη και πραγματικότητα, που βασίζονται σε διεθνείς συνθήκες, θα πρέπει να προσέρχονται στις διαπραγματεύσεις οι Ελληνικές κυβερνήσεις διαχρονικά, και να θέτουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, τις πρόνοιες που αυτές προβλέπουν.
Αναρωτιόμαστε λοιπόν, όπως άλλωστε και σημαντικοί Ηπειρώτες αναλυτές, αλλά και όπως είχαμε αναφερθεί πρόσφατα και σε άλλοάρθρο μας, στους «ambassadors at large», αφού η Αλβανία έχει αναγνωρίσει με την υπογραφή της τον χαρακτηρισμό «Ηπειρώτες» για τους Έλληνες της περιοχής, γιατί κάποιοι θεωρούν ότι ο όρος «Βόρειος Ήπειρος» είναι αναχρονισμός και γιατί επιζητείται η απόρριψη του … Γιατί στην περίπτωση των Σκοπίων ο γεωγραφικός προσδιορισμός δεν είναι απειλή για την Ελλάδα, ενώ στην περίπτωση της Β. Ηπείρου θεωρείται απειλητικός ο όρος για την Αλβανία και επομένως απορριπτέος …
Θεωρούμε ότι είναι αυτονόητο να υπάρχουν σχέσεις ειρήνης, φιλίας και συνεργασίας με όλους τους γείτονες, συνεπώς και με την Αλβανία, επιβάλλεται όμως να ξεκαθαριστεί ότι η άρση του εμπολέμου, εφόσον αποφασιστεί, θα πρέπει γίνει με τρόπο που θα σέβεται την ιστορική μνήμη, τις διεθνείς συνθήκες και την νομιμότητα.
Χρήστος Καλογερόπουλος – Βαλκάνιος
Στρατηγικός Αναλυτής
Εξειδικευμένος σε Θέματα Διεθνούς Ασφάλειας
στη ΝΑ Μεσόγειο
