Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΑΣ ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΕΕ

Posted on November 13, 2019, 7:27 pm
FavoriteLoadingAdd to favorites 22 secs

Η Κίνα πλέον είναι μεγάλη δύναμη σε όλους τους τομείς και διαδραματίζει σημαίνοντα ρόλο στο παγκόσμιο γίγνεσθαι. Η πρόοδος που έχει σημειώσει με την πάροδο των ετών, την έχει κατατάξει ως την  δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, με τους δεύτερους μεγαλύτερους προϋπολογισμούς στην έρευνα,  την ανάπτυξη και την άμυνα.

Η Κίνα μετασχηματίζεται σε τεχνολογική και στρατιωτική υπερδύναμη διατηρώντας παράλληλα ένα σύστημα κομματικού-κράτους. Στον αντίποδα της δεδομένης κατάστασης με την εισροή και  την επένδυση εκατομμυρίων σε πολλές χωρες της ΕΕ δημιουργεί την ανάγκη στην ΕΕ να εξετάσει τους όρους που πρέπει να θέσει  στις σχέσεις της  με τη Κίνα. Έχει ασκηθεί πίεση στη συζήτηση από τον κύριο σύμμαχο της ΕΕ, τις ΗΠΑ, των οποίων η στρατηγική αντιπαλότητα με την Κίνα αυξάνεται καθημερινά.

Η ΕΕ επί δεκαετίες, επιδίωξε να ενισχύσει τις σχέσεις με την Κίνα ,βλέποντας ότι ήταν μια αναπτυσσόμενη χώρα.

Την παρούσα χρονική περίοδο υπάρχουν διάφορες απόψεις στην ΕΕ ,καθόσον θεωρούν την κατάσταση μη βιώσιμη λόγω του μεγέθους και των φιλοδοξιών της Κίνας.

Η Κίνα αντιπροσωπεύει το 20% της παγκόσμιας οικονομίας όσον αφορά την ισοτιμία της αγοραστικής δύναμης και επομένως δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι έχει καταστεί εμπορικός και χρηματοοικονομικός εταίρος μεγάλης σημασίας για πολλές ευρωπαϊκές χώρες.  Η σχέση ήταν πάντα πολύπλοκη, προσφέροντας μεγάλες ευκαιρίες και προκλήσεις στις ευρωπαϊκές εταιρείες και κυβερνήσεις. Η κ.Cecilia Malmström Επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ σε δήλωση της, ανέφερε  ότι 3 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στην ΕΕ εξαρτώνται από το εμπόριο με την Κίνα και ότι πολλές εταιρείες της ΕΕ αποκτούν ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα, λόγω της παρουσίας τους στην Κίνα και στις επαφές τους με τους κινέζους προμηθευτές.

Το Στρατηγικό πρόγραμμα Συνεργασίας ΕΕ-Κίνας 2020, περιγράφει την Κίνα ως ζωτικό στρατηγικό εταίρο για την αντιμετώπιση των κύριων θεμάτων της παγκόσμιας ατζέντας σε μια πολυμερή διεθνή τάξη. Η άποψη αυτή αναθεωρήθηκε ουσιαστικά στις 12 Μαρτίου 2019 σε έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο’’ ΕΕ-Κίνα – Στρατηγική προοπτική’’ πριν από τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 21-22 Μαρτίου, περιγράφοντας την Κίνα, σαν τον οικονομικό ανταγωνιστή σε αναζήτηση τεχνολογικής ηγεσίας και  σαν συστημικό ανταγωνιστή που προωθεί εναλλακτικά πρότυπα διακυβέρνησης.

Τα κράτη- μέλη δεν έχουν μια ενιαία στάση όσον αφορά τις σχέσεις με την Κίνα. Χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία, καθοδηγούν την πολιτική της ΕΕ έναντι της Κίνας, η οποία μεταφράζεται επίσης σε συγκεκριμένα βήματα, όπως η εφαρμογή μηχανισμού για την επίβλεψη των ξένων επενδύσεων. Οι παράγοντες αυτοί ανησυχούν ιδιαίτερα, στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, για τις γεωστρατηγικές επιπτώσεις της ανόδου της Κίνας και για την απώλεια της ανταγωνιστικότητας των εταιρειών τους, σε σύγκριση με τους κινέζους ομολόγους τους, σε στρατηγικές και βιομηχανίες υψηλής προστιθέμενης αξίας.

 Η Γερμανία και η Γαλλία υποστηρίζουν την ενίσχυση της βιομηχανικής πολιτικής της ΕΕ και τον ρόλο του κράτους στην κινητήρια δύναμη της δημιουργίας ευρωπαϊκών εταιρειών, που να πρωταγωνιστούν κατά προτίμηση στην παγκόσμια αγορά, αλλά και στην  αγορά της ΕΕ.

Υπάρχουν χώρες όπως  οι Κάτω Χώρες, οι σκανδιναβικές χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο, που μοιράζονται την ανησυχία της Γερμανίας και της Γαλλίας, αλλά είναι πιο απρόθυμες να αυξήσουν το επίπεδο κρατικής παρέμβασης στην οικονομία ως μέσο αντιμετώπισης της οικονομικής πρόκλησης που θέτει η Κίνα. Το επικείμενο Brexit είχε σημαντικό αντίκτυπο στην τρέχουσα συζήτηση της ΕΕ σχετικά με τη φύση των σχέσεων με την Κίνα, επειδή η Βρεταννία  έχει χάσει την επιρροή της στην Ένωση.

Η πλειοψηφία των χωρών του νότου (η Ουγγαρία, η Ελλάδα και η Ιταλία) και του ανατολικού τμήματος της ΕΕ είναι περισσότερον δεκτικές για να συνεχίσουν να ενισχύουν τους οικονομικούς δεσμούς με την Κίνα. Ακόμη και αν οι κινεζικές αρχές δεν είναι διατεθειμένες να υιοθετήσουν μοντέλα οικονομικής διακυβέρνησης περισσότερο προσαρμοσμένα στα Ευρωπαικά πρότυπα  και επιλέγουν να συνεχίσουν σε  μια οικονομία που είναι ουσιαστικά πιο κλειστή και υποκείμενη στην παρέμβαση από τους ευρωπαίους ομολόγους της.

Οι χώρες αυτές δείχνουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τις επενδύσεις απο την Κίνα, επειδή έχουν περισσότερα προβλήματα στην ικανοποίηση των χρηματοδοτικών τους αναγκών. Επιπλέον, οι κυβερνήσεις που είχαν διαφωνίες με την ΕΕ ή με τη Γαλλία ή τη Γερμανία σχετικά με άλλα θέματα τείνουν να προσεγγίζουν την  Κίνα για να καταστήσουν σαφές στους ομολόγους τους στην Ευρώπη, ότι έχουν και άλλες επιλογές για τη διαφοροποίηση της εξωτερικής τους πολιτικής.

Είναι σημαντικό να επισημανθεί  ότι ακόμη και οι φορείς που υποστηρίζουν μια περισσότερο δυναμική αναδιατύπωση της πολιτικής της ΕΕ έναντι της Κίνας, όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ομοσπονδία της Γερμανικής Βιομηχανίας (γνωστή με τα γερμανικά αρχικά της BDI – Bundesverband der Deutschen Industrie, Federation of German Industries), η οποία δημοσίευσε έκθεση, σύμφωνα με την οποία  θεωρεί απαραίτητο να συνεχιστεί η ενίσχυση των οικονομικών και πολιτικών δεσμών με την Κίνα.

Επίσης, η Ισπανία υιοθετεί μια γραμμή σαφώς διαφορετική από αυτή που υποστηρίζουν οι ΗΠΑ, οι οποίες υποστηρίζουν μέτρα περιορισμού της Κίνας και μείωση της αλληλεξάρτησης μεταξύ των δύο χωρών. Η διαφορετική αυτή προσέγγιση απορρέει από την απόκλιση των συμφερόντων μεταξύ των ΗΠΑ και των ευρωπαϊκών αρχών.

Οι  ΗΠΑ επικεντρώνονται περισσότερο στη διαιώνιση της ηγεμονίας , κατά συνέπεια, στην εξέλιξη της ισορροπίας δυνάμεων (μεταξύ άλλων και στον στρατιωτικό τομέα) μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας. Οι ευρωπαϊκές αρχές,  δίνουν μεγαλύτερη σημασία στα απόλυτα οικονομικά οφέλη και στον ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει το Πεκίνο στην εδραίωση μιας πολυμερούς διεθνούς τάξης, ικανής να διασφαλίσει την παροχή παγκόσμιων δημόσιων αγαθών. Ενώ το παιχνίδι με μηδενικό άθροισμα κυριαρχεί στις ΗΠΑ, εξακολουθεί να υπάρχει μια πίστη στην Ευρώπη σε μια θετική εναλλακτική λύση.

Η αυξανόμενη αντιπαλότητα μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας αναγκάζει την ΕΕ να προβληματιστεί και να αναρωτηθεί για το ρόλο που θέλει να διαδραματίσει στη διεθνή κοινότητα.

Οι ΗΠΑ θα ανησυχούν όλο και περισσότερο για τη διατήρηση της ηγεμονίας τους και λιγότερο για την εξασφάλιση της παροχής παγκόσμιων δημόσιων αγαθών και υπεράσπιση των αξιών που μοιράζεται με την Ευρώπη.  Η δε Κίνα πρόκειται να προωθήσει έναν συντονισμένο τρόπο επιβάλοντας τα δικά της πρότυπα πολιτικής και οικονομικής διακυβέρνησής της σε διεθνές επίπεδο.

Η ΕΕ την παρούσα χρονικη περίοδο οφείλει να αποφασίσει ποιόν δρόμο θα διαλέξει όσον αφορά τις σχέσεις της με την Κίνα  και τις ΗΠΑ όπως :

  α. Να συντονιστεί με τις θέσεις των  ΗΠΑ, με βάση τις αρχές και τις αξίες που μοιράζονται, καθόσον βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να στηρίζουν την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

  β. Να συμβαδίσει με την Κίνα, επειδή είναι η πλέον  δυναμική αγορά , μακροπρόθεσμα δε είναι ορατό ότι η Κίνα θα γίνει η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο.

  γ. Να ενεργεί  απο κοινού, σε αντίθετη περίπτωση υπάρχει κίνδυνος, να διαιρεθεί και να αποδυναμωθεί, με ορισμένες χώρες να αναλαμβάνουν ηγετικό ρόλο από τις ΗΠΑ και άλλες από την Κίνα από επαναλαμβανόμενες εσωτερικές εντάσεις .

Συμπεράσματα

 α. Η ΕΕ θα πρέπει να  ενεργεί ως τρίτος πόλος σε έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από συστηματική στρατηγική αντιπαλότητα μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ και από περιστασιακή πολυμερή συνεργασία.

 β. Η ΕΕ πρέπει να επιδιώξει να γίνει παγκόσμιος παράγοντας με αυξανόμενη στρατηγική αυτονομία, μόνο τότε θα είναι σε θέση να εναρμονίσει και να εδραιώσει μια αποτελεσματική πολυμερή διεθνή τάξη.

 γ.  Η ΕΕ  θα πρεπει να ειναι συμπαγής  όσον αφορά την  τραπεζική, φορολογική, οικονομική και πολιτική ένωση, ώστε τα κράτη -μέλη, να αισθάνονται δυνατά, ασφαλή και ανταγωνιστικά, όσον αφορά τα συμφέροντα τους στην διεθνή σκληρή κ αδυσώπητη οικονομική αγορά.

Υπτγος ε.α Δεληγιάννης Κων/νος

MA – University of Plymouth στην Εφαρμοσμένη Στρατηγική κ Διεθνή Ασφάλεια

Πρώην Επιτελής ΝΑΤΟ στο CCLAND

Μαδρίτη και Αντιπρόσωπος στην

CEPC( Civil Emergency Planning Committee )

Και ερευνητικών προγραμμάτων (ΙDIRA-Ιinteroperability of Data and Procedures in Large Scale Multinational Disaster Response Actions  ) στην ΕΕ.

Leave a Reply

  • (not be published)