Στις αρχές Δεκεμβρίου 2019, οι κύριοι πολέμαρχοι του Συριακού Εθνικού Στρατού (Αντικαθεστωτικοί), ξαφνιάστηκαν όταν τους ζητήθηκε να πάνε να πολεμήσουν στη Λιβύη, αντί να συνεχίσουν τον αγώνα εναντίον του συριακού καθεστώτος στην περιοχή Ιντλίμπ.
Η Τουρκία έχει εμπλακεί στον εμφύλιο πόλεμο της Λιβύης από το 2011. Αυτό που επέσπευσε τις εξελίξεις ήταν η πολιορκία της Τρίπολης από τον Χάφταρ, με τον Σαράτζ να μετατρέπεται σε υποχείριο της Τουρκίας για να διασώσει το καθεστώς του, υπογράφοντας συμφωνίες με τους δικούς της όρους.
Εν μέσω της πανδημίας, η Τουρκία κατάφερε να αυξήσει τη εμπλοκή της στη Λιβύη, τόσο ποιοτικά όσο και ποσοτικά, εκμεταλλευόμενη την παγκόσμια αναστάτωση και το προσωρινό έστω αποπροσανατολισμό λοιπών δυνάμεων (ΗΠΑ, Γαλλία, Ιταλία ), αλλά και το γεγονός ότι τόσο οι δυτικές χώρες, όσο και η Αίγυπτος και το Ισραήλ, θέλουν να διατηρήσουν ανοικτούς διαύλους συνεργασίας με τη Τουρκία. «Στην αναμπουμπούλα ο λύκος χαίρετε».
Ως γνωστόν ο Ερντογάν χρησιμοποιεί και αξιοποιεί ιστορικούς συμβολισμούς. Ας θυμηθούμε, λοιπόν, τον Ιταλοτουρκικό Πόλεμο, επίσης γνωστό, ως Λιβυκό Πόλεμο ή Πόλεμο της Τριπολίτιδας (1911-12).
Η αρχική επιτυχία της Ιταλίας και η εν συνεχεία μεταφορά του πολέμου στο Αιγαίο (Δωδεκάνησα) και Δαρδανέλια, εξανάγκασε τη Τουρκία σε συνθηκολόγηση, ενώ αποτέλεσε την αρχή του τέλους της Οθωμανικής αυτοκρατορίας (Α΄ Βαλκανικός Πόλεμος, απελευθέρωση Βαλκανικών χωρών). Ο Λοχαγός Μουσταφά Κεμάλ, διακρίθηκε στις τότε επιχειρήσεις εναντίον των Ιταλών.
Το Τουρκολιβυκό μνημόνιο δίνει στη Τουρκία μια νομική επίφαση, τόσο στρατιωτικής επέμβασης και παραχώρησης στρατιωτικών βάσεων, σε τρίτη χώρα, όσο και τη δυνατότητα να εκτελέσει κατόπιν αδείας από τη κυβέρνηση της Λιβύης έρευνες ανεύρεσης υδρογονανθράκων, μεταξύ Κρήτης και Λιβύης. Έτσι «μπαίνει στο παιχνίδι από τη πίσω πόρτα» .
Επίσης διασπά τις τριμερείς συμμαχίες και απαγορεύει σε Ελλάδα και Κύπρο να ασκήσουν τα κυριαρχικά τους δικαιώματα. Ταυτόχρονα υλοποιεί το σχέδιο-όραμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», αποκτώντας ουσιαστικό ρόλο περιφερειακής δύναμης. Σε συνδυασμό με αντίστοιχες βάσεις σε Κατάρ και Σομαλία αποκτά πρόσβαση- έλεγχο στα σημαντικά στενά διεθνούς ναυσιπλοΐας και στη Μεσόγειο.
Η Λιβύη έχει μεγάλη σημασία για τη Τουρκία, εκτός των άλλων, καθώς το θέατρο πολέμου της επιτρέπει να δοκιμάσει και να πουλήσει οπλικά συστήματα.
Ένας άλλος λόγος που σχετίζεται με την οικονομία είναι το γεγονός ότι δισεκατομμύρια χρέη χρονολογούνται από την εποχή του Καντάφι προς τις τουρκικές εταιρείες.
Η διατήρηση του ελέγχου στη Δυτική Λιβύη θα παράσχει επίσης στην Τουρκία άλλο ένα πλεονέκτημα προς την Ευρώπη, καθώς θα ελέγχει ένα δεύτερο μεγάλο κύμα εκτόξευσης μεταναστών, εκτός από τη Συρία. Ταυτόχρονα υπερφαλαγγίζει από νότια την Ε.Ε., πιέζοντας την ακόμη περισσότερο, για οικονομική στήριξη.
Η υποστήριξη και ενδεχόμενη επιβίωση Σάρατζ, εξασφαλίζει και την επιβίωση των αδελφών Μουσουλμάνων, ορισμένοι εκ των οποίων, μετά την πτώση Καντάφι, είχαν οικειοποιηθεί πολλές κρατικές εταιρείες και έκαναν δουλειές με τον Ερντογάν. Κάποιοι μάλιστα, φημολογείται ότι «φιλοξενούνται» στη Τουρκία. Η επιβίωσή τους στη Λιβύη, εκτιμάται ότι θα δυναμώσει το αντίστοιχο κίνημα/αντιπολίτευση στην Αίγυπτο, με πιθανή πτώση του φιλικού προς την Ελλάδα, καθεστώτος Σίσι, που αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα.
Για τον Ερντογάν, η Λιβύη είναι το μόνο “φωτεινό σημείο” σε ένα κατά τα άλλα τραγικό τοπίο στην οικονομική και εξωτερική του πολιτική, όπως τονίζει στο Bloomberg, o Bobby Gosh. Η πρόσφατη επίσκεψη Τσαβούσογλου και Αλ-Μπαιράκ και Φιντάν (MIT), το επιβεβαιώνει.
Οι ξένες δυνάμεις πλέον, δείχνουν έμπρακτα την αντίθεσή τους στα σχέδια του. Η Γερμανία αποκλείει την Τουρκία από τουριστικό προορισμό, η Ιταλία υπογράφει οριοθέτηση ΑΟΖ με μας, οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι τα νησιά έχουν ΑΟΖ και αντιτίθενται στη ισλαμοποίηση της Αγιά Σοφιάς. Οι Γάλλοι ξεσηκώνονται γιατί μια χώρα του NATO στρέφεται εναντίον των άλλων. Η Ρωσία τέλος ακυρώνει την επίσκεψη των υπουργών Εξωτερικών και Άμυνας. Ο Ερντογάν δεν φαίνεται να πτοείται. Και ο Χίτλερ πάλευε μέχρι τη τελευταία στιγμή …
Τι πρέπει να κάνει η πατρίδα μας. Κατά τη εκτίμησή μου απαιτείται η ισχυροποίηση και εμβάθυνση των διπλωματικών και αμυντικών σχέσεων της πατρίδας μας με λοιπές χώρες, με γνώμονα τα κοινά συμφέροντα και όχι τον κοινό εχθρό, που μπορεί να είναι παροδικό.
Επίσης έμφαση στην οικονομική ανάκαμψη, την ενίσχυση και εκσυγχρονισμό των ΕΔ , τη κοινωνική συνοχή και τη προσέλκυση ξένων οικονομικών συμφερόντων που θα συμβάλλουν στη αντιμετώπιση της τουρκικής περικύκλωσης. Να συνεχισθεί με ένταση η ενημέρωση της παγκόσμιας κοινότητας για τα συμβαίνοντα στη περιοχή και η αποκάλυψη των τουρκικών σχεδιασμών , επισημαίνοντας τις συνέπειες που αφορούν και άλλους.
Στη μετά κορονοïό εποχή συζητείται ήδη η αυξημένη αυτονομία της ΕΕ σε βιομηχανικά και άλλα προϊόντα, με αντίστοιχη μετακίνηση παραγωγικών μονάδων κοντύτερα, ενδεχομένως και στη Τουρκία. Η Ελλάδα, ως μέλος της, θα μπορούσε να έχει ιδιαίτερο λόγο. Η ανάπτυξη τέτοιων μονάδων εκτός από τη πατρίδα μας και στη Αίγυπτο με την οποία έχουμε ιδιαίτερα συμφέροντα (ΑΟΖ, υδρογονάνθρακες, αποτροπή μεταναστευτικών ροών, ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο), θα μπορούσε να υποστηριχθεί από εμάς με τη συνδρομή και της Γαλλίας, ως αντιστάθμισμα στη Τουρκία, με προφανή οφέλη, γεωπολιτικά και γεωοικονομικά !
Η μελλοντική ενδεχομένως σύνδεση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου της Λιβύης, με τον αγωγό East med, καθόσον βρίσκονται εγγύς των δικών μας, θα αποτελέσει μια θετική προοπτική τόσο για τη Λιβύη, όσο και για την ασφάλεια στη Μεσόγειο.
Απόστολος Τσιμογιάννης
Υποστράτηγος (ε.α), με μεγάλη επιτελική και διοικητική εμπειρία στον τομέα των Millitary Logistics. Έχει υπηρετήσει σε ανάλογη επιτελική θέση του NATO/NSPA. Είναι μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics.
