Σε κρίσιμο σταυροδρόμι οι σχέσεις τηςΤουρκίας με την Ατλαντική Συμμαχία.
Γράφει ο Δρ Αθανάσιος .Ε Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Οι σχέσεις της Άγκυρας με το ΝΑΤΟ βρίσκονται σε μία ιδιαίτερα δύσκολη χρονική περίοδο , λόγω των Ερντογανικών θέσεων και τάσεων ,αλλά μέσα στους κύκλους της Συμμαχίας , αυτή η δυσαρέσκεια δεν γίνεται εμφανής, πολλών τα στόματα παραμένουν ερμητικά κλειστά,ενώ ο ΓΓ Νορβηγός Γιενς Στόλντεμπεργκ σε αρκετές προκλήσεις των Τούρκων(πχ στην Συρία ή με τους Ρωσικούς S400) παραμένει υπερβολικά ανεκτικός, και με διαφόρους τρόπους προσπαθεί να αποκλιμακώσει τις επιμέρους εντάσεις.
Σε καθαρά στρατιωτικό επίπεδο η Τυρκία συμμετέχει κανονικά, στις πολυεθνικές ναυτικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ στη Μεσόγειο , σε όλες τις ασκήσεις των συμμαχικών δυνάμεων σε Μαύρη Θάλασσα, Βαλτική ,Μεσόγειο. κανονικά στελεχώνει τα διακλαδικά και διασυμμαχικά επιτελεία σε όλα τα στρατηγεία της Συμμαχίας, αλλά ο Ερντογάν ακολουθεί μια πολιτική καθαρά Ισλαμικού περιεχομένου, ενώ σε κρίσιμα ζητήματα της Μεσογείου,της Μεσοποταμίας και της βόρειας Αφρικής εκφράζει απόψεις που δεν συμβαδίζουν με τον ευρύτερο Ευρωατλαντικό σχεδιασμό. Πάντως η Τουρκία παραμένειενεργός στον Μεσογειακό διάλογο του ΝΑΤΟ με Τυνησία,Αλγερία,Ιορδανία, Μαυριτανία και Μαρόκο ,ενώ διατηρεί πολλές αποστάσεις από την Αίγυπτο και το Ισραήλ. Επίσης στην Πρωτοβουλία της Κωνσταντινούπολης διατηρεί πολύ στενές σχέσεις με το Κατάρ και το Κουβείτ,ενώ αποφέυγει επαφές με το Μπαχρείν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Πολλοί αντιπρόσωποι διαφόρων κρατών παρακολουθούν με απορία, τα όσα λέει και κάνει ο Τούρκος πρόεδρος, ενώ τα συμμαχικά στρατηγεία ανησυχούν πολύ για τις σχέσεις της Άγκυρας με το Πεκίνο, την Μόσχα και την Τεχεράνη. Ασφαλώς ο Τούρκος υπουργός άμυνας Χουλουσί Ακάρ είναι η κύρια σταθερή παρουσία με επιρροή στον Τουρκικό διπλωματικό-στρατιωτικό σχεδιασμό και σε φιλο-Νατοική στάση αλλα αν δει κάποιος προσεκτικά διαφόρους κύκλους στο εσωτερικό των Τουρκικών ενόπλων δυνάμεων θα διαπιστώσει αυξημένη επιρροή Ευρασιανιστών-αξιωματικών που “δείχνουν ότι η Τουρκία θα πρέπει να αλλάξει στρατόπεδο”. Επιπλέον ορισμένοι από αυτούς “λοξοκοιτάνε” προς το πυρηνικό Πακιστάν ή προς το εκκολαπτόμενο πυρηνικό Ιράν ή διάκεινται θετικά προς σύγκλιση ενδο-Ισλαμικών συμμαχιών με κράτη όπως το Αζερμπαιτζάν , την Ινδονησία, το Κατάρ τη Μαλαισία κα.
Ασφαλώς η Τουρκία έχει τεράστια στρατηγική αξία για το ΝΑΤΟ. έχει σύνορα με το Ιράν το Ιράκ και την Συρία, διαθέτει εμπειροπόλεμο στρατό που βρίσκεται σε κινητικότητα σε αρκετά πολεμικά μέτωπα, ενώ στο έδαφός της φιλοξενεί ιδιαίτερα σημαντικές βάσεις και στρατηγεία όπως :
*Το ραντάρ εγκαίρου προειδοποίησης του Κουρετσίκ στην επαρχία της Μαλάτειας , που είναι εντεταγμένο στο πλαίσιο της συνολικής αντιπυραυλικής άμυνας του ΝΑΤΟ. Το ραντάρ είναι σε ύψος 2085μ ,τύπου AN/TPY-2/FDX-T και στο οποίο εργάζονται 50-55 Αμερικανοί σε πολύ αντίξοες καιρικές συνθήκες ειδικά τον χειμώνα. Πέραν Αμερικανών και Τούρκων στην βάση του ραντάρ δεν εισέρχεται κανένας άλλος. Παρακολουθεί τις εξελίξεις σε Ρωσία, Καύκασο κα, ενώ ανήκει στην ανώτατη διοίκηση του στρατού των ΗΠΑ στην Ευρώπη.Συνδέεται συνεχώς με τις πυραυλικές βάσεις της αντιπυραυλικής άμυνας του ΝΑΤΟ/ΕPΑΑ στο Ρετζίκοβο της Πολωνίας και στο Ντεβασέλου της νότιας Ρουμανίας καθώς και με φρεγάτες που είναι εφοδιασμένες με αντιπυραυλικά συστήματα στον Κόλπο του Καντίζ(κοντά στο Γιβραλτάρ στην περιοχή της Ανδαλουσίας)
*Το Στρατηγείο των Χερσαίων Δυνάμεων της Συμμαχίας είναι στην Σμύρνη με επικεφαλής Αμερικανό αντιστράτηγο (πολύ πρόσφατα τοποθετηθέντα τον Ρότζερ Κλουτιέ ) με Βρετανό υποδιοικητή τον αντιστράτηγο Ρίτσαρντ Κριπουέλ που αφίχθηκε από το Αφγανιστάν και με επιτελάρχη Τούρκο υποστράτηγο , τον Μετίν Τοκέλ. Ισπανοί και Γερμανοί συμπληρώνουν τις διάφορες κορυφαίες θέσεις στην Σμύρνη .Ας σημειώσουμε ότι η Ελλάδα-δυστυχώς-δεν φιλοξενεί στο έδαφός της κανένα στρατηγείο της Συμμαχίας.Εξαιρώ το στρατηγείο του Γ Σώματος Στρατού στην Θεσ/κη γνωστό ως NRDC-GR (NATO RAPID DΕPLOYABLE CORPS) που όμως τέτοιο έχει και η Τουρκία στην Κωνσταντινούπολη ( το NRDC-TR.). Διαδοχικές κυβερνήσεις και αρχηγοί επιτελείων μας ευθύνονται για το ότι δεν έχουμε ούτε ένα τέτοιο στρατηγείο, συν το γεγονός ότι επί χρόνια οι δικοί μας “δεν καταλαβαίνουν πολλά από τα διατλαντικά . και δν χαρακτηρίζονται από διατλαντική κουλτούρα..”
*Η αεροπορική βάση Ιντσιρλίκ /Αδάνων που απέχει περίπου 34 χλμ από την Μεσόγειο ,και η οποία έχει εμπλακεί στις πλείστες Αμερικανικές και Νατοικές επιχειρήσεις σε Ιράκ, Συρία κα. Εκεί φιλοξενείται και η 74η δύναμη συστημάτων PAC-3/PATRIΟT των Ισπανών που καλύπτουν περιοχές της Τουρκίας από τυχόν πυραυλικές επιθέσεις από την Συρία.Στο Ιντσιρλίκ εδρεύει η 10η αεροπορική πτέρυγα μάχης τηςΤουρκίας καθώς και η 39η της USAF . Στην βάση υπάρχουν 58 υπόστεγα για αεροσκάφη, ενώ στον Αμερικανικό τομέα βρίσκονται αποθηκευμένες 50-52 πυρηνικές βόμβες Β61 που έχουν εκσυγχρονιστεί. Ανήκουν στην κατηγορία των τακτικών πυρηνικών όπλων που έχουν απομείνει σε κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ(Γερμανία-Ιταλία-Ολλανδία-Βέλγιο) από την εποχή του ψυχρού πολέμου.Πολλοί αναλυτές σε Γερμανία, Δανία, Νορβηγία και Ολλανδία έχουν σε μελέτες τους -που είναι στην διάθεση του υπογράφοντα -υποβαθμίσει την αξία τους, αλλά η Τουρκία για πολλούς και διαφόρους λόγους επίσημα επιδιώκει την παραμονή τους στην βάση . Λόγω της Αμερικανο-τουρκικής κρίσης/ειδικά για την Συρία το 2019 υπήρξαν “φωνές “που εισηγήθησαν να μεταφερθούν οι πυρηνικές κεφαλές που ανήκουν στην πολεμική αεροπορία των ΗΠΑ ή στο Αβιάνο της Ιταλίας ή στην βάση Μιχαήλ Κογκλατσινεάνου στην Ρουμανία ή σε δύο βάσεις στην Πολωνία.
Οι Αμερικανοί , οι Γερμανοί και οι Βρετανοί ανβαθμίζουν πολύ τον ρόλο τηςΤουρκίας σε θέματα αντιμετώπισης της τρομοκρατίας, για αυτό και έχουν “πολύ ψηλά” το ειδικό κέντρο COΕDAT στην Άγκυρα, μέσω του οποίου οι Τούρκοι ασκούν ιδιαίτερα πολυδιάστατης μορφής στρατιωτική διπλωματία ,αφού μέχρι σήμερα επί χρόνια έχουν περάσει για εκπαίδευση/COURSES στρατιωτικοί από σχεδόν 100 κράτη.
Συνεπώς επειδή οι Δυτικοί δεν θα ήθελαν να “γευτούν” ένα δεύτερο Ιράν ,που το 1979 από λάθη , τους σάρωσε η Χομεινική επανάσταση προσπαθούν με κάθε τρόπο να κρατήσουν την Τουρκία σε δυτική τροχιά,κάτι που είναι παρακινδυνευμένο,ειδικά με την Ερντογανική αναθεωρητική ηγεσία να προκαλεί τις βασικέςαρχές του ΝΑΤΟ αλλά και περίτεχνα προσπαθεί να εκμεταλλευτεί υπέρ της , την Ρωσική διείσδυση και προκλητικότητα σε Συρία,Λιβύη και Αίγυπτο.
