Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε.Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η παρουσία ως και η προ τεσσάρων μηνών ενεργοποίηση του Ρωσικού αντιπυραυλικού συστήματος S400 από την Άγκυρα στο πεδίο βολής της Σινώπης είναι μαζί με την υποστήριξη που παρέχουν οι ΗΠΑ στις Κουρδικές πολιτοφυλακές στην βόρεια Συρία τα δύο πρωτεύοντα θέματα αντιπαράθεσης-έντασης των Αμερικανών με το Τουρκικό προεδρικό και στρατιωτικό κατεστημένο . Ειδικότερα οι S400 έχουν προκαλέσει εντάσεις μεταξύ των δύο συμμάχων στο ΝΑΤΟ , αλλά και ορισμένες “διαφορές” στο εσωτερικό της Ατλαντικής Συμμαχίας, ενώ εδώ και πάνω από ένα χρόνο οι ΗΠΑ έχουν “βάλει στον πάγο” την συμμετοχή της Τουρκίας στην συμπαραγωγή του μαχητικού F35 αφού-βάσει της δικής τους αξιολόγησης – έχουν επισημάνει ότι δεν μπορούν να συνυπάρξουν τα Αμερικανικά αεροσκάφη , με το εξελιγμένο Ρωσικό αντιπυραυλικό /διευρυμένης αεράμυνας σύστημα.
Όπως έχει αποκαλύψει -προ μηνών ο υπογράφων-οι Τούρκοι κυρίως δια στόματος του υπουργού άμυνας Χουλουσί Ακάρ (θέση που επανέλαβε και την προηγουμένη εβδομάδα) επιδιώκουν -για να επιλυθεί η κρίση- να αποδεχθούν οι ΗΠΑ μία επιλογή τύπου S300 , που ισχύει για την χώρα μας , δηλαδή να μην είναι το σύστημα διαρκώς ενεργοποιημένο, να δοκιμάζεται η “βιωσιμότητά του “κατά αραιά χρονικά διαστήματά , και να ενεργοποιηθεί , όταν εκτιμηθεί ότι υφίσταται λίαν σοβαρή απειλή. Οι Ρωσικοί πύραυλοι (πρώτη συστοιχία) , βρίσκονται στην αεροπορική βάση Μουρντέντ κοντά στην Άγκυρα, ενώ έχουν εκπαιδευτεί συνολικά 168 στελέχη της Τουρκικής αεράμυνας από Ρώσους στα πεδία δοκιμών της Αγίας Πετρούπολης και του Αστραχάν καθώς και άλλοι 16 στο Μπαραχαβίτσι της Λευκορωσίας. Στην μετά-Σοβιετική εποχή ένας αριθμός κρατών του ΝΑΤΟ έχει βρεθεί να διαθέτει πρώην Σοβιετικά/Ρωσικά όπλα, αν και βρίσκεται σε εξέλιξη μία σημαντική προσπάθεια απο-Ρωσοποίησης των οπλοστασίων των κρατών-μελών της Συμμαχίας. Αναφορικά με τους S300 η χώρα μας (λόγω της κρίσης των πυραύλων στην Κύπρο την περίοδο 1997-1998 που τελικά δεν εγκαταστάθηκαν στην μεγαλόνησο λόγω των Τουρκικώναπειλών ως και της τότε αρνητικής θέσης των ΗΠΑ-Ισραήλ- Μ. Βρετανίας και Αιγύπτου ) διαθέτει τέτοιο σύστημα στο αεροδρόμιο Ηρακλείου, το οποίο χρειάζεται εκσυγχρονισμό, ενώ έχουν πραγματοποιηθεί από τότε ελάχιστες δοκιμαστικές βολής στο ΠεδίοΒολής στο Τυμπάκι Χανίων , και την τελευταία από αυτές παρακολουθήσαν στο NAMFI Αμερικανοί-Ολλανδοί-Γερμανοί κα στρατιωτικοί. S300 στους κόλπους του NATO διαθέτουν η Βουλγαρία και η Σλοβακία (τα κράτησε η Μπρατισλάβα από την πρώην Τσεχοσλοβακία).Οι Βούλγαροι μία ή δύο φορές τον χρόνο κάνουν δοκιμή σε πεδίο βολής σε παραδουνάβιο χώρο, ενώ οι Σλοβάκοι στο Τρέμπισορ
. Στη Βουλγαρία οι S300 δοκιμάστηκαν και στη Νατοϊκή άσκηση SABER GUARDIAN 2017 στην περιοχή SHALBA , και στην οποίασυμμετείχαν-παρακολούθησαν αξιωματικοί από τις ΗΠΑ τη Σερβία , και την Ουκρανία. Σημειώνεται ότι λόγω του τεχνολογικά παλιού συστήματος ανακαλούνται στην ενέργεια για 15-20 ημέρες Βούλγαροι αξιωματικοί -χειριστές που είναι σε εφεδρεία. Η Σόφια διαθέτει 10 εκτοξευτές ,που είναι σε δύο ομάδες των 5 εκτοξευτών, ενώ η Μπρατισλάβα διαθέτει μία συστοιχία με 48 πυραύλους(συνολικά) εκ των οπαίων τρεις μεταφέρθηκαν στην Βουλγαρία και εκτοξεύτηκαν στη διάρκεια συμμαχικής άσκησης το 2015.Πέραν του ΝΑΤΟ αρκετές χώρες διαθέτουν συστήματα S300 μεταξύ των οπαίων η Συρία ,η Ουκρανία, η Αρμενία, η Κίνα, η Βενεζουέλα, το Βιετνάμ κα.Το σύστημα S400 είναι σαφέστατα ανώτερο του S300 και σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του υπογράφοντα ο Ακάρ έχει “περάσει μηνύματα” στον ΓΓ/ΝΑΤΟ Γενς Στόλντεμπεργκ ή να αποθηκευτεί στην βάση της Μαλάτειας ή της Άγκυρας , ή να χρησιμοποιηθεί μόνο σε σοβαρή απειλή για την Τουρκία(μοντέλο Ελλάδος) ή να ενταχθεί (ακραία περίπτωση) στην από κοινού απόσυρση όλων των Ρωσικών πυραύλων από Τουρκία-Ελλάδα-Βουλγαρία και Σλοβακία. Διάφορες Τουρκικές προτάσεις που έχουν γίνει προς τις ΗΠΑ απαιτούν και την παρουσία Νατοϊκής πολυεθνικής παρουσίας στις συζητήσεις , ενώ η συμφωνία της Άγκυρας με την Μόσχα τονίζει ότι απαγορεύεται η μεταφορά τους σε τρίτη χώρα (πχ στο Κατάρ, ή στο Αζερμπαϊτζάν ή στην κατεχόμενη Κύπρο, δηλαδή σε περιοχές που η Άγκυρα διατηρεί στρατιωτικές δυνάμεις.). Σε καθαρά επίπεδο ΝΑΤΟ δεν έχουν υπάρξει απ’ευθείαςαντιδράσεις , αλλά οι Αμερικανοί εμμένουν και δεν θέλουν ούτε την αποθήκευση των Ρωσικών πυραύλων σε Τουρκικό έδαφος
.Ο Ακάρ ως και ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας στην Στρατιωτική Επιτροπή του ΝΑΤΟ αντιπτέραρχος Ουνέρ , έχουν συναντηθεί μέσα στο 2020 για το θέμα με τον ανώτατο διοικητή των συμμαχικών δυνάμεων στην Ευρώπη /SACEUR , Αμερικανό πτέραρχο Τοντ Ουώλτερς στη Μονς του Βελγίου, καθώς και με τον επικεφαλής των αεροπορικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ στο Ράμστιαν της Γερμανίας επίσης Αμερικανό πτέραρχο Χάριμαν . Σημειώνω ότι ο προκάτοχος του Ουώλτερς στρατηγός εα Κέρτις Σκαπαρότι είχε δώσει εντολή για να εκπονηθεί ειδική έρευνα (128 σελίδων) για το αν και κατά΄ πόσο επηρεάζουν επιχειρησιακά τα δυτικά αεροσκάφη οι Ρωσικοί πύραυλοι από το 2018 και στην μελέτη συνέδραμαν αεροπορικοί αναλυτές από το Αρχηγείο αεροπορικών δυνάμεων της USAF καθώς και από αεροπορικές βάσεις στη Αριζόνα, Νότια Καρολίνα ,Βόρεια Ντακότα και Λουϊζιάνα ενώ την παρουσίασε κεκλεισμένων των θυρών στην Επιτροπή Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας ως επικεφαλής των Αμερικανικών Δυνάμεων Ευρώπης /USEUCOM Το θέμα των S400 στην Τουρκία έχει αρκετό δρόμο μπροστά και δεν αποκλείονται κατά καιρούς εντάσεις. Όπως είναι αυτή την στιγμή τα πράγματα η Άγκυρα θα παραμείνει εκτός των F35. Πάντως υπάρχουν πολλά “ενδιάμεσα παζαρέματα” που σχετίζονται με την παρουσία Νατοϊκών εγκαταστάσεων, στρατηγείων και δυνάμεων σε Τουρκικό έδαφος, τα 50 Αμερικανικά πυρηνικά όπλα στο Ιντσιρλίκ (τακτικού επιπέδου/βόμβες βαρύτητας Β61 για Αμερικανικά αεροσκάφη ) το στρατηγικής σημασίας ραντάρ αντιπυραυλικής άμυνας στο Κιουρετσίκ της Μαλάτειας που χρησιμοποιών οι ΗΠΑ κι παρακολουθούν το Ιράν και τη Ρωσία κα. Είναι πραγματικά ένα πολύ δύσκολο σταυρόλεξο….
