.Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Απτόητη η Τουρκία συνεχίζει να εμπλέκεται σε πολλά επιμέρους περιφερειακά και υποπεριφεριακά μέτωπα,στα οποία διεξάγονται πόλεμοι (κάθε μορφής),ενώ η στρατιωτική παρουσία τρίτων (υποστηρίζοντας την μία ή την άλλη πλευρά) διευρύνει ακόμα περισσότερο την αποσταθεροποίηση των εν λόγω περιοχών.Από το Κίεβο στην Ουκρανία μέχρι το Κέρας της Αφρικής , ως και από τον Κόλπο των πετρελαίων μέχρι τς βορειοαφρικανικές ακτές η παρουσία και εμπλοκή της Τουρκίας είναι εμφανής μέσω δικών της στρατιωτικών δυνάμεων και συμβούλων ,παροχής υποστήριξης σε Ισλαμιστές αντάρτες,αλλά και σε διάθεση πολεμικού υλικού σε αντιμαχόμενες πλευρές που επηρεάζουν σημαντικά τα πεδία των μαχών.
Πέραν των γνωστών περιοχών που ήδη έχει εδώ και χρόνια υπολογίσιμη στρατιωτική παρουσία(Βόρειο Ιράκ, Συρία) ,η Άγκυρα εμφανίζεται με δυναμική συμμετοχή στην Ουκρανία,συνδράμοντας στα εξοπλιστικά προγράμματα του Ουκρανικού στρατού και ναυτικού,ενώ στην διαλυμένη από τον επτάχρονο εμφύλιο πόλεμο Υεμένη ,η Άγκυρα ενισχύει τελευταία Ισλαμικές οργανώσεις που βρίσκονται σε σφοδρή πολεμική σύγκρουση με τους ιδιαίτερα ισχυρούς και ανθεκτικούς αντάρτες Χούθις που ελέγχουν ένα σημαντικό τμήμα της χώρας ,συμπεριλαμβανομένης και της πρωτεύουσας Σανάα
Πρώτο: Η πολυδιάστατη στρατιωτική παρουσία της Άγκυρας πέραν των επιπτώσεων στο εσωτερικό και στην προβληματική οικονομία της χώρας,έχει αντίκτυπο σε όλα τα συγκεκριμένα μέτωπα,και ενδυναμώνει τις επιμέρους ‘φιλοδοξίες”των διαφόρων εμπλεκομένων . Αν και σε ορισμένα από αυτά τα μέτωπα η Τουρκική παρέμβαση τυγχάνει να ευνοεί τα συμφέροντα του ΝΑΤΟ και των Αμερικανών (πχ στη δυτική Λιβύη , στο νότιο Καύκασο και ειδικά στην Ουκρανία,αποτρέποντας την ισχυροποίηση της Μόσχας ),υπάρχουν περιπτώσεις που περιπλέκει πιο πολύ τα πράγματα,όπως στη βόρεια Συρία(ανατολικά και δυτικά του Ευφράτη),αλλά και στην Υεμένη,υποστηρίζοντας Ισλαμιστές που είναι σε έντονη αντιπαράθεση με φιλο-Ιρανούς αντάρτες.Οι Χούθις υποστηρίζουν ότι όπως απέτυχαν η Σαουδική Αραβία και τα Εμιράτα να ελέγξουν την κατάσταση στην Υεμένη(εδώ και 7 χρόνια) ,το ίδιο θα υποστεί και η Τουρκία (παρά τις σημαντικές εμπειρίες που έχει από την διαχρονική αντιμετώπιση ανταρτικών οργανώσεων).Η Τουρκία στην Υεμένη μέσω του λιμανιού της Κένα (και προφανώς χρησιμοποιώντας την στρατηγική της ναυτική βάση στο Μογκαντίσου της Σομαλίας) υποστηρίζει εξοπλιστικά ,αλλά και με περίπου 50 συμβούλους την οργάνωση AL-ISLAH ,που συνδέεται με την Μουσουλμανική Αδελφότητα. Η Τουρκία επιδιώκει και στην Υεμένη να έχει παρουσία και επιρροή απέναντι σε αυτή των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ,αλλά και της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν.Είναι εμφανές ότι σε στρατηγικής σημασίας γεωγραφικά στενά (Μπαμπ ελ-Μπαντέμπ κα) η Άγκυρα εκμεταλλεύεται τις καταστάσεις ,ενώ διευρύνει τον πολιτικό-στρατιωτικό κύκλο επιρροής.Μπορεί -επί του παρόντος-να την έχουν ευνοήσει οι συγκυρίες ειδικά στην Μεσοποταμία και την Τριπολιτάνα,αλλά η “μεγέθυνση ¨του φάσματος των επεμβάσεων της να της προκαλέσει σταδιακά αρκετά προβλήματα και πλήγματα στο κύρος της
Δεύτερο : Η Τουρκία έχει επεκτείνει την παρουσία και επιρροή της στην Αφρικανική ήπειρο(πέραν της βόρειας Αφρικής ειδικά σε Αλγερία και δυτική Λιβύη) , ενώ την βλέπουμε να έχει ρόλο σε κράτη ,όπως το Νίγηρα,το Τσαντ,την Αιθιοπία ,την Ισημερινή Γουινέα,την Ακτή Ελεφαντοστού, τη Σενεγάλη ,τη Γουινέα,τη Μπούρκινα Φάσο, το Μάλι κα). Μετά τις ΗΠΑ και τη Κίνα, έχει τις περισσότερες πρεσβείες,γραφεία Ακολούθων Άμυνας,και κατασκοπευτικές δραστηριότητες στην ήπειρο.Χρησιμοποιεί την Ισλαμική μισθοφορική δύναμη “Σαντάντ’ ,και σε αρκετές από αυτές τις χώρες , έχει προκαλέσει ανησυχίες και αντιπαραθέσεις στο εσωτερικό τους.Ο Ερντογάν τα τελευταία οκτώ χρόνια έχει επισκεφθεί συνολικά 21 Αφρικανικά κράτη.(βάσει μελέτης μου για τις Τουρκο-Αφρικανικές σχέσεις του Σεπτεμβρίου 2020).
Τρίτο: Οι Αμερικανοί στο Αφγανιστάν -ενώ μέχρι τον Σεπτέμβριο θα αποχωρήσουν σε συντριπτικό βαθμό από το Χίντου Κους (20 χρόνια μετά τη 9/11)-έχουν δώσει (κυρίως ο υπεξ Άντονι Μπλίνκεν) το ‘πράσινο φως” για να πρωταγωνιστήσει η Άγκυρα στην ειρηνευτική διάσκεψη για το Αφγανικό(που θα λάβει χώρα μετά τον ιερό μήνα του Ραμαντάν) Οι πολύ στενές σχέσεις της Τουρκίας με το Πακιστάν και τα αυταρχικά καθεστώτα των κρατών της Κεντρικής Ασίας (Καζακστάν-Κιργιζία κα) ευνοούν τους Αμερικανικούς σχεδιασμούς.Στο ΝΑΤΟ συζητάν για ανάπτυξη Τουρκικών μονάδων-πέραν της υπάρχουσας ταξιαρχίας στη Καμπούλ- σε διάφορες περιοχές του Αφγανιστάν,και ήδη Αμερικανοί και Τούρκοι στρατιωτικοί σχεδιάζουν διάφορα. σε δύο συμμαχικά στρατηγεία.Οι Τούρκοι στις στρατιωτικές τους σχολές εκπαιδεύουν επί χρόνια Αφγανούς (όπως κάνουν με τους Αζέρους,Αλβανούς,Βόσνιους και Πακιστανούς) και έχουν ιστορικές διασυνδέσεις Πάντως το εγχείρημα των Τούρκων στο Αφγανιστάν κρύβει και ενέχει πολλούς κινδύνους για την Άγκυρα
.Τέταρτο : Η υποστήριξη που παρέχει η Άγκυρα στρατιωτικά στην Ουκρανία είναι αρκετά περίπλοκη ,και η Μόσχα είναι από αυτούς τους παράγοντες που αντιδρά σε τέτοιες περιπτώσεις.Τούρκος αναλυτής μου έγραψε ότι η Άγκυρα αρέσκεται σε Libya-style επιχειρήσεις….(όπως αυτές κατά του Χαφτάρ , και των Αρμενίων ). Ήδη το Κίεβο διαθέτει αρκετά Τουρκικά drones ,και προετοιμάζεται, με Αμερικανούς,Βρετανούς , Πολωνούς κα να καλύπτουν με τον τρόπο τους την στρατιωτική εμπλοκή της Άγκυρας, κατά της Ρωσίας. Αν η κατάσταση χειροτερεύσει ακόμα περισσότερο στα υπομέτωπα του Ντονμπάς και της Μαύρης Θάλασσας κανένας δεν μπορεί να αποκλείσει αρκετά σενάρια (που τώρα είναι θεωρητικά) με γενικότερη υποτροπή της κατάστασης
Όπως και να έχουν τα πράγματα η Άγκυρα εμφανίζεται παρούσα προς όλα τα αζιμούθια (όπου υπάρχουν εντάσεις) και η περίπτωσή της απαιτεί βαθιά ανάλυση ,ενώ οι επιπτώσεις είναι πολιτικές,οικονομικές,στρατηγικές, διασυμμαχικές και γεωπολιτικές. Και όλα τα ενδεχόμενα ανοικτά.
