Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε.Δρούγος Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η πρόσφατη Πενταμερής για το Κυπριακό,όπως αναμένονταν δεν είχε κάποια (έστω οριακά) αποτελέσματα, ενώ 47 χρόνια μετά από την διπλή στρατιωτική εισβολή του Αττίλα , ως και 44 γύρους επαφών των δύο πλευρών με σκοπό την εξεύρεση λύσης , φως το βάθος του τούνελ δεν φαίνεται να υπάρχει, ενώ τα πράγματα χειροτερεύουν ,και δεν συγκλίνουν πλέον οι ράγες σε κάποιο σημείο τομής .Αντίθετα οι λεγόμενες “νέες ιδέες’ του προκλητικού κατοχικού ηγέτη Ερσίν Τατάρ (συνεπικουρούμενες προφανώς από την σκληροπυρηνική -Ερντογανική Άγκυρα ) εκτρέπουν την οποία (έστω και προβληματική ) διαδικασία δεκαετιών στα Ηνωμένα Έθνη.Παρά την σχετική επιμονή επί της ομιχλώδους και αδύναμης διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας για οριακή επίλυση του μείζονος διεθνούς ζητήματος,οι θέσεις Ερντογάν-Τατάρ περί διχοτόμησης της νήσου ή μίας πολύ χαλαρής και διαλυτικής συνομοσπονδίας εκτροχιάζουν την ισχύουσα διαδικασία και οδηγούν το μέλλον της Κύπρου σε αχαρτογράφητα νερά.Ακόμα και αυτή η χαλαρή διζωνική ομοσπονδία είναι άγνωστο αν μπορεί να επιβιώσει γιατί χαρακτηρίζεται από πολλά και χτυπητά κενά….
Πρώτο: Η πραγματικότητα για το Κυπριακό είναι ότι δυστυχώς από ένα μείζον θέμα κατοχής ,εισβολής, διάπραξης θηριωδών , παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων , ύπαρξης αγνοούμενων και συνεχών προκλητικών στρατιωτικών ενεργειών ,έχει μεταπέσει σε ένα πλαίσιο δικοινοτικών συνομιλιών,στις όποιες συζητούνται από διαδοχικούς Ελληνοκυπρίους προέδρους και αντίστοιχους κατοχικούς ηγέτες, θέματα δευτερεύουσας σημασίας.Δηλαδή με τις συνεχείς υποτροπές χρόνων εμφανίζεται το Κυπριακό ως δικοινοτικό θέμα.Αν είναι δυνατό!!Και οι εγγυήτριες δυνάμεις είτε κινούνται προκλητικά (Τουρκία) είτε αρκετά φοβικά (διαχρονικά η Ελλάδα) είτε υποκριτικά και ύπουλα(η Μ. Βρετανία).
Δεύτερο : H πρωτοβουλία Τατάρ το βράδυ της Μεγάλης Τετάρτης παρουσιάζοντας γραπτώς τα 6 σημεία του , επισημοποίησε ότι η Άγκυρα και η κατεχόμενη Κύπρος(ψευδοκράτος) ,έχουν πλέον μία άλλη προσέγγιση και είναι σε άλλο μήκος κύματος. επιδιώκοντας είτε νέο κράτος ή ένταξη στον Τουρκικό εδαφικό κορμό. Προς αυτή την κατεύθυνση συνέτειναν τα τελευταία τρία χρόνια τα ενισχυμένα ενεργειακά θέματα οι θαλάσσιες ζώνες,η στρατιωτικοποίηση της ανατολικής Μεσογείου από τους Ερντογάν και Ακάρ ως και το διευρυμένο ναυτικό δόγμα της “Γαλάζιας Πατρίδας’ στα πλαίσια της Τουρκικής κινητικότητας για αναβαθμισμένο περιφερειακό ρόλο, ως και η πολιτική κρίση της Άγκυρας με ορισμένα γειτονικά κράτη της περιοχής.Ο ΓΓ του ΟΗΕ προχώρησε στην άτυπη Πενταμερή σε μία προσπάθεια να “επαναφορτίσει” μία παρακμιακή και παραπαίουσα κατάσταση στο Κυπριακό.Ένας από τους προκατόχους του Γκουτέρες στη θέση του ΓΓ ο Νταγκ Χάμαρσκελντ είπε τον καιρό του Ψυχρού Πολέμου: «Ο ΟΗΕ δεν δημιουργήθηκε για να πάει την ανθρωπότητα στον Παράδεισο, αλλά για να σώσει την ανθρωπότητα από την κόλαση».Αυτό ας το έχουμε στα υπόψη μας.
Χαρακτηριστικά ο ΓΓ δεν είπε ποιος και γιατί ευθύνεται για την υποτροπή της Πενταμερούς, αφού δεν μπορούσε να το κάνει , την στιγμή που μέσα στο καλοκαίρι(σε 2-3 μήνες) πρότεινε να λάβει χώρα μία δεύτερη Πενταμερή με πολύ αβέβαια αποτελέσματα, την στιγμή που ο Τατάρ επιδιώκει πρώτα μία διεθνή αναγνώριση του ψευδοκράτους και μετά μία συζήτηση επί “ισοδύναμων και ισοϋψών κρατικών οντοτήτων !!”Η πρόταση Τατάρ είναι εφιάλτης και πολύ πιο ακραία ακόμα από τις οποίες πλέον εξωφρενικές θέσεις των προκατόχων του σε άλλες εποχές Έρογλου-Ταλάτ, Ακιντζί κα (αυτοί ήσαν Τούρκο- κατευθυνόμενοι ,αλλά όχι Τούρκο- αγκυλωμένοι ). Από τα περίεργα της υπόθεσης είναι ότι ο Τατάρ κάνει λόγο για εκτός Ηνωμένων Εθνών διχοτομικές λύσεις και ο Πορτογάλος ΓΓ ενώ τα βλέπει δεν τα αποκλείει εν τη γενέσει τους.
Τρίτο : Οι Αμερικανοί , οι Γερμανοί και ο αρμόδιος επίτροπος Μπορέλ της ΕΕ εμμένουν στην ομοσπονδιακή λύση. Όμως ‘το τανγκό και το βαλς θέλουν δύο “,οπότε με δεδομένες τις Τουρκικές διχοτομικές θέσεις του σήμερα, δύσκολα προχωρά η διαδικασία.Οι ανακοινώσεις του υπουργείου εξωτερικών των ΗΠΑ (δια στόματος του Φίλιπ Ρίκερ),αλλά και του Βερολίνου ασφαλώς υποστηρίζουν την διαδικασία του ΟΗΕ όμως δεν μπορούν να επιβληθούν.Δεν πρόκειται κάποιος διεθνής στρατιωτικός συνασπισμός να περάσει την γραμμή Αττίλα και να επιβάλει λύση.Ούτε προφανώς η Ελλάδα έχει τις στρατιωτικές δυνατότητες να επέμβει στην ανατολική Μεσόγειο και να ανακαταλάβει την Κυρήνεια, τον Καραβά και την Ριζοκαρπασία.Αυτά δεν γίνονται σήμερα. Δεν μας ευνοούν καθόλου οι στρατιωτικοί συσχετισμοί στην συγκεκριμένη περιοχή. Η ΕΕ της οποίας η Κύπρος είναι κράτος-μέλος αποδείχθηκε ότι δεν έχει επιρροή και σε αυτό το θέμα.Εδώ δεν την ήθελαν ούτε για παρατηρητή στη Γενεύη. Επιπρόσθετα έχει αλλάξει ο Βρετανικός ρόλος σε αρκετές πτυχές του Κυπριακού.Αν διαβάσει κάποιος προσεκτικά της 116 σελίδες της καλογραμμένης Έκθεσης του Λονδίνου για τον παγκόσμιο ρόλο του Λονδίνου σε μετά-BREXIT θα αντιληφθεί διάφορα…Στη Γενεύη χωρίς να καταλάβουμε διάφορα πράγματα το Λονδίνο ευνοεί “σταδιακά μεταλλαγμένες επιλογές’….συνεπώς και το ΣΑ/ΟΗΕ να εξέδιδε μία απόφαση ,αυτή δεν επρόκειτο να υιοθετούνταν στην πράξη (πέραν γενικολογικών θέσεων ), γιατί βρίσκονται σε άλλες κατευθύνσεις τα συμφέροντα των ισχυρών του πλανήτη , ενώ η Άγκυρα είναι σε πλήρη αναθεωρητική ρότα.
Τέταρτο:Επειδή διολισθαίνουμε επικίνδυνα σε περίεργες ατραπούς στο Κυπριακό , η Αθήνα και η Λευκωσία θα πρέπει να προχωρήσουν σε κατάρτιση και παρουσίαση εκλεπτυσμένων και σύγχρονων ιδεών που ταιριάζουν στα ζητήματα του 21ου αιώνα..Ας δει κάποιος πως έχει αλλάξει το Παλαιστινιακό από το 1948,μέχρι σήμερα.(που επίσης δεν έχει επιλυθεί αλλά πολλά και διάφορα σχέδια επικαιροποιήθηκαν) Ειδικά η Λευκωσία θα πρέπει να αντιληφθεί ότι ήταν διαφορετική η περίοδος Μακαρίου-Ντενκτάς ,με εκείνη των Χριστόφια- Ταλάτ ,μέχρι τη σημερινή Αναστασιάδη-Τατάρ. Επιπρόσθετα το Κυπριακό, είναι σημαντικό να αναλυθεί στα πλαίσια της νέας-και υπό διαμόρφωση “Συναλλακτικής” σχέσης των Αμερικανών με τους Τούρκους.Ας παρατηρήσουμε την περίπτωση του Βορειοϊρλανδικού ζητήματος(ιστορικά και διαχρονικά εδώ και δεκαετίες μέχρι τις Συμφωνίες της Μεγάλης Παρασκευής του 1998) ή του Γαλλόφωνου Κεμπέκ,και πως μετεξελίχθηκαν.Είναι η ώρα να δούμε κάποιες διευρυμένες λύσεις και να τις προβάλουμε.Η διζωνική-δικοινοτική είναι σε φάση παρακμής.Δεν μπορεί να επιμένεις στα ήδη περιθωριοποιημένα σχέδια από εμάς τους ίδιους.(αμφισβητείται από πολλούς στην Κύπρο)
Συμπερασματικά και η προσεχής Πενταμερής είναι λογικό να μην μπορεί να “ταρακουνήσει’ την ήδη βαλτωμένη κατάσταση στο Κυπριακό.Με τα λόγια των Ευρωπαίων και τις ευχές των Αμερικανών και Ρώσων δεν μπορεί να επιτευχθεί μία κοινά αποδεκτή λύση.Εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να λειανθούν κάποιες οξείες γωνίες των απαραδέκτων και απύθμενα προκλητικών Τουρκικών ισχυρισμών ,σε συνάρτηση με μία πιο ευέλικτη και έξυπνη διπλωματία μας ,που θα λαμβάνει υπόψη τις παγκόσμιες,περιφερειακές, τοπικές , εξελίξεις και επιπτώσεις τους .Με τη νέα Πενταμερή η Άγκυρα κερδίζει χρόνο,και ουσιαστικά γίνεται χρονική υπερκέραση των ημερών της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ στα τέλη Ιουνίου ,και οι όποιες κυρώσεις κατά της Άγκυρας πάνε στις καλένδες…