.Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος Διεθνολόγος- Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Στη δίνη σοβαρών εσωτερικών και εξωτερικών εξελίξεων με λίαν υπολογίσιμες γεωπολιτικές,γεωοικονομικές ,γεωστρατηγικές και εσωτερικού πλαισίου εξελίξεις βρίσκεται η Τουρκία, με πολλά μέτωπα ανοικτά, τα οποία ποικιλοτρόπως επηρεάζουν καταστάσεις και συμφέροντα. Και ενώ στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής της Ατλαντικής Συμμαχίας θα συναντηθούν οι πρόεδροι Μπάιντεν και Ερντογάν στις 14 Ιουνίου στις Βρυξέλλες για να συζητήσουν την πλούσια ατζέντα των κρίσιμων διμερών ζητημάτων ,η κατάσταση περιφερειακά της Τουρκίας είναι περίπλοκη και κλιμακώνεται ανησυχητικά (Ιράκ-Συρία-Υπερκαυκασία- πυρηνικές επαφές ΗΠΑ-Ιράν ,αλλά και ευρύτερα σε Λιβύη, Σομαλία , Υεμένη , στο εσωτερικό της με αιχμές την ιδιαίτερα δυσμενή οικονομική/τραπεζική/συναλλαγματική κατάσταση ως και μείζονα θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων , δεν είναι εύκολο να εκτιμήσει κάποιος με σχετική σιγουριά για το που βαίνουν τα πράγματα
Πρώτο : Στον ευρύτερο γεωγραφικό της χώρο η Άγκυρα εμπλέκεται σε νέες επιχειρήσεις κατά των ανταρτών του Κουρδικού PKK (PENCE SIΜSEK-PENCE YILDIRIM )μέσα στο Ιρακινό έδαφος, καθώς και στην επαρχία Σιρνάκ. Πραγματοποιεί ασκήσεις με τους Αζέρους με αποκλειστική χρήση drones στο Αζερμπαιτζάν , ενισχύει τις στρατιωτικές και στρατοχωροφυλακικές δυνάμεις στην βόρεια Συρία, συνδράμει εξοπλιστικά στην Ουκρανία, ενώ παρά τα λεγόμενα από την υπεξ της μεταβατικής κυβέρνησης της Λιβύης Νάζλα αλ Μανγκούς ότι ‘θα πρέπει να αποχωρήσουν από το έδαφος της χώρας της όλες οι ξένες και μισθοφορικές δυνάμεις” , εν τούτοις η Άγκυρα ούτε καν της δίνει σημασία ,και αυτό φάνηκε από τις θέσεις Τσαβούσογλου,αλλά κυρίως από τα όσα είπε ο υπουργός άμυνας Χουλουσί Ακάρ στην ομιλία του την περασμένη Τετάρτη στη Ναυτική Διοίκηση Γκολτσούκ για την μόνιμη παρουσία και στρατηγικό σχεδιασμό της Τουρκίας στην βορειοαφρικανική χώρα. Η Άγκυρα εμφανίζεται ανοικτή απέναντι σε όλες τις πιθανές εξελίξεις στη Λιβύη, από μία σχετικά ομαλή μετάβαση σε μία “κανονικότητα ‘(Αφρικανικού πλαισίου) μέχρι ανατροπή της κατάστασης και νέες πολεμικές επιχειρήσεις.
Δεύτερο: Στο Κυπριακό η Άγκυρα και ο εκλεκτός της στα κατεχόμενα Ερσίν Τατάρ ,έχουν εκτρέψει την διαδικασία δεκαετιών των Ηνωμένων Εθνών για επίλυσή του. ΄Έχουν πλέον ταχθεί υπέρ της διχοτόμησης της νήσου, και της σύσταση δύο κρατικών οντοτήτων διεθνώς αναγνωρισμένων και ισοδυνάμων.Ακόμα και η δεύτερη προτεινόμενη άτυπη Πενταμερής σε 2-3 μήνες δεν πρόκειται να έχει κάποια ουσιώδη αποτελέσματα. Είναι πλέον ειλημμένες οι απόφασης των ηγετών της Άγκυρας και του Τατάρ.Μπορεί οι διεθνείς παράγοντες να μην τις δέχονται την λύση της διχοτόμησης,αλλά η επικροτούσα κατάσταση στο έδαφος πολύ δύσκολα ανατρέπεται. Εκτιμάται ότι θα πρέπει να αναζητηθούν κάποιες “νέες ιδέες’ και από την Ελληνοκυπριακή πλευρά ως και από την Αθήνα. Εκ των πραγμάτων στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στα τέλη Ιουνίου ,η Άγκυρα λόγω των παρελκυστικών τακτικών ελιγμών ως και παρατεταμένων συνομιλιών διαφεύγει της όποιας επιβολής κυρώσεων.(αναφορικά με την συμπεριφορά της,θετική ατζέντα, Έκθεση Μπορέλ κα) .
.Τρίτο : Προσεχώς -και προφανώς μέσα στο πλέγμα των διμερών σχέσεων με την Ουάσιγκτον-η Άγκυρα είναι πιθανό να βρεθεί εμπλεκόμενη-κατηγορούμενη με το σκάνδαλο της HALK BANK. Δηλαδή της παράνομης παράκαμψης των εξοντωτικών κυρώσεων που είχε επιβάλει η κυβέρνηση των ΗΠΑ στην Τεχεράνη αναφορικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα και όχι μόνο.Η συγκεκριμένη περίπτωση πάντως ως ένα βαθμό είναι σε συνάρτηση με τις εν εξελίξει επαφές των Αμερικανών και Ιρανών στην Βιέννη ,για την επιστροφή της Τεχεράνης στη διεθνή συμφωνία JCPOA ,δηλαδή εκείνης της συμφωνίας που υπεγράφη επί προεδρίας Ομπάμα για ελεγχόμενο πυρηνικό πρόγραμμα( αριθμός φυγοκεντριστών/ συγκεκριμένο επίπεδο εμπλουτισμού ουρανίου/ανοικτές πυρηνικές βάσεις σε διεθνείς επιθεωρήσεις κα) ως και σταδιακή άρση των Αμερικανικών και διεθνών κυρώσεων.Ο πρόεδρος Μπάιντεν ευνοεί την επιστροφή των Ιρανών στην πολυμερή συμφωνία του 2015 (ΗΠΑ-Μ Βρετανία-Γαλλία-Κίνα-Ρωσία-Γερμανία, οπότε ανάλογα αναμένεται μέσα στους επόμενους μήνες να κινηθούν ορισμένα “επιμέρους κανάλια επιρροής ‘ και μυστικών επαφών ,σε ότι αφορά το σκάνδαλο,που απέφερε πολλά κέρδη στην Τουρκική οικονομία.Θα δούμε για αυτό
.Τέταρτο: Η πρόσφατη ενέργεια της Κεντρικής Τράπεζας της Τουρκίας να καταφύγει στα συναλλαγματικά αποθέματα για να θωρακίσει ως και στηρίξει το προβληματικό Τουρκικό νόμισμα απέναντι στο δολάριο (περίπτωση τόνων χρυσού κλπ) , έχει σοβαρότατες επιπτώσεις στην δυσχερέστατη οικονομική εικόνα της χώρας.Επίσης η περίπτωση του σκανδάλου των λεγόμενων “γκρίζων διαβατηρίων”,τα οποία μέσω διεφθαρμένων ατόμων της γραφειοκρατίας σε 19 περιοχές της χώρας αλλά και μέσω του οργανωμένου εγκλήματος, τα προμηθεύτηκαν κάποιοι(οι οποίοι δεν επέστρεψαν στην χώρα και ζήτησαν καθεστώς πρόσφυγα κυρίως στη Γερμανία), προκαλεί εύλογα ερωτηματικά(804 δεν γύρισαν στην Τουρκία, και σε συντριπτικό αριθμό είναι Κουρδικής καταγωγής), για την εσωτερική κατάσταση της Τουρκίας.Συμπερασματικά η κατάσταση στο εσωτερικό της χώρας είναι ευθραστη ,ενώ συνεχίζονται τα φαραωνικά σχέδια του Τούρκου προέδρου πλησιάζοντας προς το 2023. Οι συνεχείς αλλαγές προσώπων στα οικονομικά επιτελεία διευρύνουν την αστάθεια,ενώ η εμφανιζόμενη τάση περιφερειακής υπερδυναμοποίησης έχει τα όρια της, και προκαλεί ανησυχίες σε πολλούς άλλους εξωτερικούς παράγοντες ( πχ αναθεωρητισμός). Σε μία προσπάθια επαναφοράς σε κανονικές σχέσεις με την Αίγυπτο, ο υφυπουργός εξωτερικών επισκέφθηκε μετά από επτά χρόνια το Κάιρο,ενώ για άλλη μία φορά επικοινώνησαν τηλεφωνικά ο Ερντογάν με τον Σαουδάραβα μονάρχη Σαλμάν.Τέλος το αδελφό κράτος του Πακιστάν (που προσφέρει πολλά…….στην Τουρκία) ενεργεί για να αποκατασταθούν οι σχέσεις της Άγκυρας με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Ομιχλώδης η κατάσταση και πολύ επικίνδυνες οι ισορροπίες ως και τα ανοίγματα….Άγνωστο που θα οδηγήσουν…
