Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος -Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η επικρατούσα κατάσταση στα βόρεια σύνορα της Ελλάδος είναι αρκετά σύνθετη, προβληματική, πολύπλοκη και εγκυμονεί κινδύνους και απειλές που δεν είναι συμβατικής μορφής και υφής ,αλλά χαρακτηρίζονται από μη-γραμμικότητα,ασυμμετρία,υβριδισμό και ποικιλόμορφες τάσεις. Πέραν των κρατικών οντοτήτων το παρόν δίνουν διάφορες οργανώσεις του σκληρού οργανωμένου εγκλήματος, ναρκοσυμμορίες, ομάδες και παράγοντες ακραίων εθνικιστικών οργανώσεων , παρακρατικοί μεγαλοϊδεατιστές εκμεταλλευτές των προσφυγομεταναστευτικών ρευμάτων , μικρά αλλά επικίνδυνα”παρακλάδια” εξτρεμιστικών Ισλαμικών ομάδων, ως και υποστηριχτές της αναθεωρητικής γραμμής ότι αφορά την ισχύουσα γραμμή των συνόρων μεταξύ των κρατών από τον Δούναβη μέχρι την βόρεια μεθοριακή μας γραμμή.
Αυτή την χρονική περίοδο τα κυρίαρχα προβλήματα στα δυτικά Βαλκάνια είναι η ενεργειακή ανασφάλεια, το προβληματικό για ορισμένους καθεστώς του Κοσόβου , οι υπάρχουσες και ενισχυτικές τάσεις και επιπτώσεις της πανδημίας/COVID-19 λόγω των υπαρχόντων ανίσχυρων κρατικών υγειονομικών και άλλων συστημάτων,ο γόρδιος δεσμός της Βοσνίας Ερζεγοβίνης (λόγω του εκρηκτικού Σερβοκεντρικού εθνικισμού του προέδρου της λεγόμενης SRPSKA Μίλο Ντόντικ , (δηλαδή της Σερβοβοσνιακής οντότητας στην Ντευτονική μετεξέλιξη της πρώην Γιουγκοσλαβικής και μετεμφυλιοπολεμικής κατάστασης του 1995 ), καθώς και η διαρκώς αυξανόμενη και κλιμακούμενη προπαγάνδα και υβριδική διείσδυση του Πεκίνου και της Μόσχας στην γειτονιά μας (με διάφορες ύπουλες μεθόδους). Επιπρόσθετα η κατάσταση επηρεάζεται από τις κυοφορούμενες Ρωσικές στρατιωτικές μετακινήσεις περιφερειακά της Ουκρανίας(όχι μόνο προς τα χερσαία σύνορά της, αλλά και από τα θαλάσσια/Μαύρη Θάλασσα), κινήσεις που έχουν ωθήσει τους Αμερικανούς και το ΝΑΤΟ, να έχουν ενισχύσει διακλαδικά την παρουσία τους σε Ελλάδα, Βουλγαρία και Ρουμανία πραγματοποιώντας πολλές ασκήσεις και αποθηκεύοντας στρατιωτικό υλικό)).
Σε αποκλειστικά πολιτική και πολιτιστική βάση εξακολουθούν να υπάρχουν πολλά “κενά” σε ότι αφορά ιστορικό-εθνοτικές και πολιτιστικές διαφορές(βιβλία, χάρτες, ιστορικά κείμενα, καθεστώς συνθηκών κα) μεταξύ Βουλγαρίας και Βόρειας Μακεδονίας, ως και μεταξύ Ελλάδος και Βόρειας Μακεδονίας, αφού οι διμερείς επιτροπές που συστάθηκαν δεν έχουν καταλήξει σε κάποιες συμφωνίες. Τέλος καθοριστικός για την κατάσταση στα βόρεια σύνορα της χώρας μας είναι ο συνεχώς ενισχυόμενος Αλβανογενής εθνικισμός που έχει επιπτώσεις σε Κόσοβο, Μαυροβούνιο, νότια Σερβία,/Πρέσεβο/Μπουγιάνοβατς και του οποίου τυχόν μη-έλεγχος και παρακολούθηση μπορεί να προκαλέσει και τροφοδοτήσει επικίνδυνες εξελίξεις και εξαγωγή ριζοσπαστισμού.
Πρώτο : Οι πρόσφατα διεξαχθείσες εκλογές στην Βουλγαρία (τρίτες σε διάστημα οκτώ μηνών), απέδειξαν ότι ο λαός της χώρας επιθυμεί αλλαγή, καταπολέμηση της πρωτοφανούς διαφθοράς, και την συγκρότηση κάποιας κυβέρνησης συνασπισμού , η οποία να καταπολεμήσει την τεράστια και χαοτική κρίση της χώρας. Η επικράτηση του πρόσφατα συσταθέντος κόμματος των υπηρεσιακών υπουργών, επιχειρηματιών και μεταξύ άλλων αποφοίτων του Χάρβαρντ , αποτελεί “φως στο βάθος του τούνελ ‘.
Οι Κίριλ Πέτκοφ και Άσεν Βασίλεφ του “Συνεχίζουμε την αλλαγή” που ήρθε πρώτο κόμμα με 26%επιδιώκουν την αναβάθμιση των σχέσεων με την Δύση, την επιστροφή πολλών Βουλγάρων από το εξωτερικό, ενώ διαφαίνεται μία τάση (βάσει προσωπικών μου επαφών με στελέχη του κόμματος) να αφήσουν πίσω τις οξύτατες ιστορικό-λαϊκιστικές “συγκρούσεις” με τα Σκόπια,,και να δοθεί ένα τέλος σε μεγαλοϊδεατισμούς ,και στο που ανήκουν οι κομιτατζήδες Ντάμε Γκρουεφ, Γκότσε Ντέλτσεφ, Γίανε Σαντάνσκι κα. Αν επιλυθούν γρήγορα τα “ατελείωτα’ και διαχρονικά ιστορικά ζητήματα, τότε θα ανοίξει ο δρόμος σταδιακά για άρση του Βουλγαρικού βέτο στην ένταξη των δυτικών Βαλκανίων και συνεπώς της Βόρειας Μακεδονίας στην ΕΕ
Δεύτερο : Τα πράγματα δεν είναι εύκολα, αφού χρειάζεται να συσταθεί κυβέρνηση συνασπισμού στην Σόφια, πιθανότατα σε συνεργασία με το Σοσιαλιστικό Κόμμα που έλαβε 10%, την “Δημοκρατική Βουλγαρία”του 6%, ενώ είναι δεδομένο ότι δεν έχουν θέση σε ένα τέτοιο συνασπισμό το GERB του διεφθαρμένου Μπόρισωφ ,και το λαϊκιστικό “Υπάρχει ένας τέτοιος λαός” του Τριφόνοφ. Βαρόμετρο για πολλά από τα επερχόμενα είναι το κόμμα MRF των δικαιωμάτων και ελευθεριών ,δηλαδή της Τουρκικής υπολογίσιμης πληθυσμιακά παρουσίας στην ορεινή Ροδόπη (Σμόλεν,Κάρτζαλι,κα) ) που ήρθε τρίτο με 13% και του οποίου η Άγκυρα επιδιώκει την συμμετοχή και ενεργό ρόλο στην μελλοντική Βουλγαρική κυβέρνηση .Η όλη παρουσία του ή μη αποτελεί γρίφο για πολύ δυνατούς λύτες.(αν και στο παρελθόν είχε συμμετάσχει σε κυβερνήσεις συνασπισμού) ενώ πολλά στελέχη του διατηρούν στενές σχέσεις με Τούρκους πολιτικούς και κοινωνικούς παράγοντες σε Κωνσταντινούπολη, Προύσσα κα.
Τρίτο : Πολλά εξαρτώνται και από την κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας στην μετά-Ζάεφ εποχή. Η αλλαγή ηγεσίας στην Σοσιαλδημοκρατική Ένωση , καθώς και στη νέα κομματική και κυβερνητική ελίτ και τον προσανατολισμό της . Ο πιθανός “εμπλουτισμός” από το κόμμα “Αναγέννηση” των Αλβανοφώνων των Σκοπίων θα ενισχύσει κοινοβουλευτικά το κόμμα του Ζάεφ και θα αποφευχθούν οι πρόωρες εκλογές. Διαφορετικά η προσφυγή στις κάλπες είναι πολύ πιθανό να φέρει στην εξουσία το ακραίο εθνικιστικό VMRO-DPMNE του Μιτσκόφσκι και να διατηρηθούν “ζωντανά” αρκετά από τα ιστορικό-δογματικά ζητήματα και τα “φαντάσματα του παρελθόντος” Στα θετικά των Βουλγαρικών εκλογών ήταν η ήττα και καθίζηση του εκκεντρικού πρώην υπουργού άμυνας και ηγέτη του VMRO-BND Κρασιμίρ Καρακατσάνοφ ,που αντλούσε υποστήριξη από τις περιοχές της νοτιοδυτικής Βουλγαρίας(Σαντάνσκι-Μπάνσκο-Μπλαγκόεβγκραντ , Μελίνικο /δηλαδή περιοχές του Πίριν κα) και μόνιμα επανάφερε στο προσκήνιο τον έντονο ανταγωνισμό μεταξύ Βούλγαρων και Σλαβομακεδόνων.
Συμπερασματικά η κατάσταση στα βόρεια σύνορα τις Ελλάδος παραμένει ομιχλώδης και απαιτείται κάποιο χρονικό διάστημα για να ξεκαθαρίσει το τοπίο.Προς αυτή την κατεύθυνση κινούνται Αμερικανοί (με πολύ ενεργητικούς πρέσβεις), το ΝΑΤΟ αλλά και ισχυρές Ευρωπαϊκές χώρες.Τα αποτελέσματα των εκλογών στην Βουλγαρία τροφοδοτούν με κάποιες ελπίδες προς βελτίωση την όλη κατάσταση, ενώ χρειάζεται προσοχή για την αποφυγή μεθοριακών εντάσεων , συνοριακών επεισοδίων και τυχόν “εργαλειοποίησης” του μεταναστευτικού προβλήματος. κα.
