Θέλοντας και μη οφείλουμε να παραδεχτούμε ότι τελικά η Τουρκία αποτελεί μια χώρα που είναι κομβική τόσο για τις ΗΠΑ και την Δύση όσο και για τα ρωσικά συμφέροντα. Όσο και όποια διπλωματία και να αναπτύξει το ελληνικό κράτος δεν μπορεί να ανατραπεί αυτό το ισοζύγιο, πόσο μάλλον όταν στο τουρκικό τιμόνι βρίσκονται και ικανοί και εύστροφοι πολιτικοί, τότε τα πράγματα γίνονται ακόμα πιο δύσκολα.
Μπορεί να μην ακούγονται τόσο ευχάριστα όλα αυτά, αλλά είναι αυτά που καταδεικνύουν τα γεγονότα, και μάλιστα μπορεί να βολεύει να κάνουμε αρνητικές κριτικές για τους παγκόσμιους ηγέτες όταν δεν αντιδρούν στις τουρκικές τακτικές, αλλά δεν μπορεί όλοι να κάνουν το ίδιο επειδή είναι άσχετοι ή ανιστόρητοι. Δυστυχώς η Τουρκία είναι ο σύμμαχος που κανένας και για κανένα λόγο δεν θέλει να χάσει.
Έτσι, και εν μέσω των εξελίξεων στην Ουκρανία το πρακτορείο Reuters μετέδωσε ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν θεωρεί ότι μια πιθανή πώληση μαχητικών αεροσκαφών F-16 στην Τουρκία θα ήταν σύμφωνη με τα συμφέροντα εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ και θα εξυπηρετούσε επίσης τη μακροπρόθεσμη ενότητα του ΝΑΤΟ. Αυτό αναφέρει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ σε επιστολή του προς το Κογκρέσο, αν και δεν υποστήριξε ρητά τη συμφωνία.
Η Τουρκία υπέβαλε αίτημα τον Οκτώβριο στις Ηνωμένες Πολιτείες για να αγοράσει 40 μαχητικά F-16 της Lockheed Martin και να εκσυγχρονίσει άλλα από τα υπάρχοντα πολεμικά αεροσκάφη της. Η Ουάσιγκτον είχε μέχρι στιγμής αποφύγει να εκφράσει οποιαδήποτε θέση για την πώληση, λέγοντας ότι πρέπει να περάσει από την τυπική διαδικασία πώλησης όπλων.
Σημειώνεται ότι η πώληση αμερικανικών όπλων στη σύμμαχο του ΝΑΤΟ Τουρκία αποτελεί περίπλοκο ζήτημα από την στιγμή που η Άγκυρα απέκτησε τα ρωσικής κατασκευής S-400, οδηγώντας τις ΗΠΑ σε κυρώσεις. Μεταξύ των κυρώσεων αυτών ήταν και η απομάκρυνση της Τουρκίας από το πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35.
Η επιστολή του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, που αναφέρθηκε για πρώτη φορά από το Reuters, έχει ημερομηνία 17 Μαρτίου και υπογράφεται από τον κορυφαίο στέλεχος της κυβέρνησης, Naz Durakoglu, η οποία αναγνωρίζει τις τεταμένες σχέσεις, ενώ ταυτόχρονα περιγράφει την υποστήριξη και τους αμυντικούς δεσμούς της Τουρκίας με την Ουκρανία ως «σημαντικό αποτρεπτικό παράγοντα για κακή επιρροή στην περιοχή».
«Η κυβέρνηση πιστεύει ότι υπάρχουν ωστόσο επιτακτικά συμφέροντα ενότητας της συμμαχίας του ΝΑΤΟ, καθώς και τα συμφέροντα εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ, οικονομικά και εμπορικά που συνδέονται με τους εμπορικούς και αμυντικούς δεσμούς των ΗΠΑ με την Τουρκία».
Από την άλλη η Ρωσία δια του εκπροσώπου του Πούτιν έδωσε εύσημα στην Τουρκία και τον Ερντογάν, εκτιμώντας μάλιστα ότι επί προεδρίας του Ταγίπ Ερντογάν έχει γίνει το πλέον δεσπόζον κράτος μέλος του ΝΑΤΟ.
«Οι σχέσεις μας με την Τουρκία είναι άριστες», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ σε συνέντευξή του στην κρατική τηλεόραση της Λευκορωσίας το περασμένο Σαββατοκύριακο, όπως μετέδωσε το τουρκικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu .
“Ο Ερντογάν είναι ένας μεγάλος και ισχυρός πολιτικός ηγέτης”, είπε ο Πεσκόφ. Η Τουρκία αρνήθηκε να ακολουθήσει τις δυτικές δυνάμεις στην επιβολή κυρώσεων στη Ρωσία, ενώ η κυβέρνηση του Ερντογάν καλωσόρισε Ρώσους ολιγάρχες στη χώρα.
Η Ρωσία και η Τουρκία έχουν διαφορετικές απόψεις για τις σχέσεις και σε ορισμένα σημεία οι πλευρές δεν συμφωνούν πλήρως η μία με την άλλη, αλλά η σχέση που βασίζεται σε αμοιβαία συμφέροντα είναι κυρίαρχη”, είπε ο Πεσκόφ.
Οι δύο χώρες αναπτύσσουν μεγάλα οικονομικά έργα είπε ο Πεσκόφ και το γεγονός ότι η Τουρκία δεν συμμετέχει στην επιβολή κυρώσεων στη Ρωσία για τον πόλεμο της Ουκρανίας, «έχει μεγάλη οικονομική σημασία».
“Αυτό είναι πολύ πολύτιμο. Αποδίδουμε μεγάλη αξία σε αυτό”, πρόσθεσε.
«Είμαστε ευχαριστημένοι που ο Ερντογάν βρήκε τη δύναμη να υπερασπιστεί και να ακολουθήσει τα συμφέροντά του, τα συμφέροντα της χώρας του, και δεν ακολουθεί το ρεύμα (όπως η Ευρώπη)», είπε ο Πεσκόφ.
Η Τουρκία ήταν πάντα μια αρκετά μεγάλη περιφερειακή δύναμη, σύμφωνα με τον Πεσκόφ, και «έχει την πολυτέλεια να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της».
Θεωρούμε ότι το αναμφισβήτητο γεγονός της τουρκικού γεωπολιτικού πλεονεκτήματος και την φιλοτουρκική διπλωματία των παγκόσμιων δυνάμεων πρέπει να την θεωρούμε δεδομένη και μέσα από αυτό το πρίσμα να ασκείται η ελληνική διπλωματία με στόχο όχι να ανατρέψει την φιλοτουρκική άποψη τρίτων αλλά να προωθεί τα ελληνικά συμφέροντα.
Για παράδειγμα το Ισραήλ σίγουρα θα έχει στο πίσω μέρος του μυαλού του την τουρκική προσέγγιση σε μια συμμαχία κατά του Ιράν, οπότε στόχος της Ελλάδας δεν θα πρέπει να είναι μια προσέγγιση με το Ισραήλ ως αντιτουρκική συμμαχία αλλά μια διπλωματία που να καλύπτει ανάγκες του Ισραήλ για την επιβίωση του στο αραβικό περιβάλλον και σε ισορροπία φυσικά με την ιστορική ελληνική στήριξη σε μια ανεξάρτητη Παλαιστίνη.
Δυστυχώς όμως βλέπουμε πολλές φορές να παρασύρεται η ελληνική διπλωματία αποκλειστικά και μόνο σε αντιτουρκική προσέγγιση και έτσι να οδηγείται αφενός σε αδιέξοδα και αφετέρου να υπονομεύεται η άμυνα και ασφάλεια της χώρας με συμμαχίες που την κρίσιμη στιγμή θα κοιτάξουν τα συμφέροντα τους και φυσικά το κυπριακό αποτελεί το πιο τρανό παράδειγμα.
Χρήστος Καλογερόπουλος – Βαλκάνιος
Στρατηγικός Αναλυτής
Εξειδικευμένος σε Θέματα Διεθνούς Ασφάλειας
στη ΝΑ Μεσόγειο
