Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Σε άρθρο-φωτιά στον Βρετανικό Economist, ο Ερντογάν, επιχειρεί να εξηγήσει γιατί αρνείται (προς το παρόν) την άμεση αποδοχή των αιτημάτων για ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ, αφήνοντας σοβαρές αιχμές για αυτό που ο ίδιος θεωρεί ως υποτίμηση και περιθωριοποίηση της παρουσίας και ρόλου της χώρας του στην Ατλαντική Συμμαχία. Εμφανίζεται έντονα υποστηρικτικός του ΝΑΤΟ , ενώ καθιστά την περίπτωση της τρομοκρατίας ως “κλειδί’ για το μέλλον του ΝΑΤΟ και της Σκανδιναβικής γεωγραφικής διεύρυνσης.Επίσης να εμφανιστεί ότι έχει προβλέψει (;) τις επερχόμενες κρίσεις στο Ευρωατλαντικό και Ευρωπαϊκό θέρετρο αλλαγών και επιχειρήσεων.
Ο Τούρκος πρόεδρος επικρίνει την θέση ορισμένων κύκλων της Συμμαχίας πριν το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία ότι το ΝΑΤΟ έχει πάψει να εξυπηρετεί τους σκοπούς για τους οποίους δημιουργήθηκε (Μακρόν) ενώ παράλληλα ισχυρίζεται ότι ο ρόλος της Τουρκίας έχει υποβαθμιστεί τα τελευταία χρόνια από τους συμμάχους και επισημαίνει ότι οι σύμμαχοι «θυμούνται τη σημασία και στρατηγική αξία της Τουρκίας» μόνο σε ταραχώδεις περιόδους,
Επανέρχεται στην γνωστή θέση-απαίτηση για την «καταπολέμηση της τρομοκρατίας» από το Ελσίνκι και τη Στοκχόλμη αλλά και για την άρση του εμπάργκο όπλων που έχει επιβάλει η Σουηδία στη Τουρκία μετά το 2019 λόγω της τρίτης επέμβασης στη βόρεια Συρία.(επιχείρηση PEACE SPRING).Πάντως δεν είναι τυχαίο ,ότι το άρθρο του Ερντογάν εμφανίζεται σε πολύ γνωστό Βρετανικό και παγκοσμίου εμβέλειας εβδομαδιαίο περιοδικό, ενώ ήδη εξετάζεται από τα στρατηγεία της Ατλαντικής Συμμαχίας. Επίσης το άρθρο έρχεται στη δημοσιότητα ένα μήνα ακριβώς πριν τη πολλή κρίσιμη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Μαδρίτη.
Τα βασικά σημεία του εκτενούς άρθρου του Τούρκου προέδρου είναι :
*Ο πόλεμος στην Ουκρανία αμφισβήτησε τη συμβατική μας αντίληψη για μια διεθνή τάξη που στηρίζεται σε κανόνες, για τον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων και για την Ευρωατλαντική ασφάλεια. Οι πιο πρόσφατες εξελίξεις έδωσαν επίσης νέα ζωή στο ΝΑΤΟ, το οποίο θα μπορούσε κανείς να χαρακτηρίσει ως τη σπουδαιότερη στρατιωτική συμμαχία στην ιστορία.
*Η Τουρκία έχει υπάρξει περήφανη και αναγκαία σύμμαχος του ΝΑΤΟ επί 70 χρόνια. Η χώρα μας εντάχθηκε στη συμμαχία το 1952, έχοντας αποστείλει στρατεύματα στην Κορέα για την υπεράσπιση της δημοκρατίας και της ελευθερίας. Στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και μετά το τέλος του, η Τουρκία έχει υπάρξει δύναμη σταθερότητας και καλοσύνης στις περιοχές της Μέσης Ανατολής, του Καυκάσου και της Μαύρης Θάλασσας. Τουρκικά στρατεύματα έχουν μεταβεί σε πολλές περιοχές του πλανήτη, από το Κόσοβο μέχρι το Αφγανιστάν, ως μέρος των Νατοϊκών αποστολών.*Η Τουρκία έχει επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια στην αμυντική της βιομηχανία, ενισχύοντας τις αμυντικές της δυνατότητες. Αυτές οι επιπλέον δυνατότητες είχαν ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη στρατιωτικών προϊόντων που έπαιξαν σημαντικό ρόλο σε διάφορα θέατρα του πολέμου, συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας. *Οι αυξημένες δυνατότητες της Τουρκίας συνέβαλαν στην ανθεκτικότητα και την ισχύ του ΝΑΤΟ. Όμως αν και οι σύμμαχοί μας εκτιμούσαν ανέκαθεν την τουρκική συμβολή στη συλλογική αποστολή του ΝΑΤΟ για την ασφάλεια, τις ξέχασαν πολύ γρήγορα, όταν δεν υπήρχαν πια απειλές για την εθνική τους ασφάλεια. Οι σύμμαχοί μας, που θυμούνται τη σημασία της Τουρκίας μόνο σε ταραχώδεις καιρούς, όπως κατά τη διάρκεια της κρίσης στα Βαλκάνια, θεώρησαν εσφαλμένα ότι η μακροχρόνια σταθερότητα θα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς την Τουρκία.
*Οι απειλές για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια άλλαξαν στη διάρκεια των τελευταίων ετών και αυτών έκανε ορισμένους να πιστέψουν ότι το ΝΑΤΟ ήταν ένας «απαρχαιωμένος» οργανισμός που δεν υπηρετούσε πια τον σκοπό του. Ο Εμανουέλ Μακρόν έφτασε να δηλώσει το 2019 ότι η συμμαχία ήταν «εγκεφαλικά νεκρή». Οι ίδιοι άνθρωποι αμφισβητούσαν τον ρόλο της Τουρκίας εντός του ΝΑΤΟ. Αυτό το μείγμα ευσεβών πόθων και ακραίας στρατηγικής μυωπίας, κόστισε πολλά χρόνια στη συμμαχία.
*Η Τουρκία ανέδειξε αυτή την τάση για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας σε όλες τις συνόδους κορυφής του ΝΑΤΟ και επέμεινε ότι η διεθνής συνεργασία ήταν κρίσιμη για τη μεταμόρφωση της μάχης κατά της τρομοκρατίας. Θέλαμε το ΝΑΤΟ να συνεργάζεται καλύτερα σε ζητήματα μυστικών πληροφοριών και σε στρατιωτικά ζητήματα, όταν αντιμετωπίζει τρομοκρατικές οργανώσεις, όχι μόνο για να αποτρέπει τρομοκρατικές επιθέσεις αλλά και για να περιορίζει την χρηματοδότηση και τη στρατολόγηση τρομοκρατών εντός της επικράτειας του ΝΑΤΟ. Παραμένουμε σταθεροί σε αυτή την άποψη.
*Η νέα τάξη πραγμάτων, όπως προέκυψε από τον πόλεμο στην Ουκρανία, αποδεικνύει ότι οι προσδοκίες και οι εκκλήσεις της Τουρκίας ήταν σωστές. Ορισμένα κράτη-μέλη, που ξαφνικά εκτίμησαν τη γεωπολιτική θέση της Τουρκίας καθώς η σύγκρουση προκάλεσε εκτεταμένες αναταραχές, είδαν ότι το έθνος μας είχε δίκιο όταν έλαβε συγκεκριμένα μέτρα στο παρελθόν. Η Τουρκία είχε δίκιο που ζητούσε από τα μέλη του ΝΑΤΟ να ετοιμάζονται για γεωπολιτικές προκλήσεις και, παρά τους ισχυρισμούς ορισμένων ότι το ΝΑΤΟ δεν είχε πια σημασία, η Τουρκία είχε απόλυτο δίκιο να δηλώνει ότι ο οργανισμός θα γινόταν όλο και πιο σημαντικός.
* Η Τουρκία επιμένει ότι η ένταξη της Σουηδίας κι της Φινλανδίας ενέχει κινδύνους για την ασφάλειά της, αλλά και για το μέλλον του οργανισμού. Έχουμε κάθε δικαίωμα να αναμένουμε ότι οι χώρες αυτές, που περιμένουν ο δεύτερος μεγαλύτερος στρατός του ΝΑΤΟ να τις υπερασπιστεί βάσει του Άρθρου 5, θα αποτρέψουν τη στρατολόγηση, τη χρηματοδότηση και την προπαγάνδα του PKK, που έχει χαρακτηριστεί ως τρομοκρατική οντότητα από την ΕΕ και τις ΗΠΑ.
*Η Τουρκία επιθυμεί οι υποψήφιες χώρες να περιορίσουν τη δραστηριότητα όλων των τρομοκρατικών οργανώσεων και να εκδώσουν τα μέλη αυτών των οργανώσεων. Παρείχαμε ξεκάθαρες αποδείξεις στις αρχές αυτών των κρατών και να δράσουν. Επιπλέον, η Τουρκία επιθυμεί οι χώρες αυτές να υποστηρίξουν τις αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις των μελών του ΝΑΤΟ. Η τρομοκρατία είναι μια απειλή για όλα τα μέλη και οι υποψήφιες χώρες θα πρέπει να αναγνωρίσουν αυτή την πραγματικότητα πριν την ένταξή τους. Αν δεν λάβουν τα αναγκαία μέτρα, η Τουρκία δεν θα αλλάξει άποψη για αυτό το ζήτημα.
*Επιπλέον, η Τουρκία επιμένει ότι κάθε μορφή εμπάργκο εξοπλισμών – όπως αυτό που έχει επιβάλει στη χώρα μου η Σουηδία – είναι ασύμβατη με το πνεύμα της στρατιωτικής συνεργασίας υπό την ομπρέλα του ΝΑΤΟ.
*Η άρνηση της Τουρκίας για την ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας, που παρέμειναν ουδέτερες μέχρι και τις τελευταίες εξελίξεις, αντιπροσωπεύει ένα αποφασιστικό βήμα εκ μέρους όλων των κρατών που έχουν τεθεί μέχρι σήμερα στο στόχαστρο της τρομοκρατίας. Στο τέλος της ημέρας, η τρομοκρατία δεν έχει θρησκεία, εθνικότητα ή χρώμα
* Η στάση της Σουηδίας και της Φινλανδίας σε ό,τι αφορά τις ανησυχίες και τις προτεραιότητες ασφαλείας άλλων κρατών με τις οποίες θα ήθελαν να συμμαχήσουν, θα κρίνει το κατά πόσον η Τουρκία θα θελήσει να συμμαχήσει με αυτά τα κράτη.Κάποιοι σκέφτονται εκδίωξη της Τουρκίας από το ΝΑΤΟ;.
H αρνητική στάση της Τουρκίας για ένταξη Φινλανδίας-Σουηδίας στο ΝΑΤΟ εν μέσω της Ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία έχει προκαλέσει τριγμούς τόσο ανάμεσα στους κόλπους της Συμμαχίας, όσο και απέναντι στις Σκανδιναβικές χώρες. Πρόσφατα δημοσιεύματα, όπως αυτό της Wall Street Journal “Aνήκει η Τουρκία του Ερντογάν στο ΝΑΤΟ ;” (18/05/22) και των Νew YorkTimes , της 26/2/2022 θέτουν ζήτημα φερεγγυότητας της Τουρκίας, αλλά και αξιοπιστίας της ίδιας της Συμμαχίας που επιτρέπει σε ένα κράτος-μέλος να διαταράσσει τη συνοχή της. Τονίζεται, μάλιστα, ότι, υπό τον Ερντογάν στην εξουσία, η Τουρκία δεν προσυπογράφει πλέον τις αξίες που στηρίζει το ΝΑΤΟ. Το μεγάλο, συνεπώς, ζήτημα που σιγοψιθυρίζεται πλέον σε κύκλους των ΗΠΑ είναι κατά πόσον έφτασε η ώρα να εκδιωχθεί η Τουρκία από το ΝΑΤΟ, πριν να είναι αργά. Υπάρχει άραγε θεσμική διαδικασία εντός του ΝΑΤΟ για απέλαση ενός κράτους μέλους και, αν όχι, υπό ποίες προϋποθέσεις μπορεί κάτι τέτοιο να υλοποιηθεί;Αποτελεί ένα πολύ βασικό ερώτημα σε πάρα πολλούς κύκλους.
