Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η εθνικιστική και συντηρητική αντιπολίτευση του VMRO-DPMNE του Κρίστιαν Μιτκότσκι επικράτησε με διαφορά των Σοσιαλδημοκρατών στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές στη Βόρειο Μακεδονία, αλλά και στο δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών με την υποψηφία του . Η ήττα της επί χρόνια Σοσιαλδημοκρατικής Ένωσης των Ζάεφ -Κοβασέφσκι ήταν εμφανέστατη, ενώ αρκετά υπολογίσιμη ήταν η τελική εμφάνιση των δυο Αλβανικών κομμάτων με το συνεργαζόμενο (επί χρόνια με τους Σοσιαλιστές) DUI να παίρνει 19 έδρες και 14,5%(του Αλί Αχμέτι) και τον συνασπισμό WORTH-VLEN των Ταραβάνι-Κασέμι να λαμβάνει 11% και 13 έδρες.Το ποσοστό του VMRO του Κρίστιαν Μιτκότσκι ήταν 44,5% και 58 έδρες ενώ οι
του απερχόμενου πρωθυπουργού Κοβασέφκσι έλαβαν 15.8%και 18 έδρες. Επιπλέον δυο αριστερά κόμματα το LEVICA του Απάσιεφ και το λαϊκιστικό -αριστερό ZNAM του Μαξίμ Ντιμιτριέφσκι (5.7%) και το καθένα από 6 έδρες στο κοινοβούλιο των 120 εδρών.
Όπως συμβαίνει πάντα στη γειτονική χώρα η κυβέρνηση (για λόγους ισορροπιών και σε εφαρμογή της Συμφωνίας της Οχρίδας του 2001) αποτελείται από ένα κόμμα που εκφράζει το Σλαβογενές στοιχείο, και ένα από την πληθυσμιακά σημαντική Αλβανική μειονότητα. Όλα δείχνουν ότι το VMRO-DPMNE και το VLEN θα σχηματίσουν την επόμενη κυβέρνηση (εκτός πολύ απρόοπτων εξελίξεων που θα μπορούσαν να εστιαστούν κυρίως στο Αλβανικό παράγοντα, που επηρεάζεται από τον Έντι Ράμα, την Αλβανική διασπορά στο εξωτερικό και τον φιλοδυτικό Κοσοβάρο πρωθυπουργό Άλμπιν Κούρτι).
Ο αρχηγός του VMRO διαδέχθηκε πριν 6 χρόνια τον περιβόητο υπερεθνικιστή
Νίκολα Γκρούεφσκι , που διέφυγε στην Ουγγαρία του αυταρχικού Όρμπαν και ζει εκεί αυτοεξόριστος.(είχε τότε διαδραματίσει κυρίαρχο ρόλο στο σκάνδαλο των υποκλοπών σε συνεργασία με τη τοπική μαφία, και γνωστούς παράγοντες του ενεργειακού τομέα). Επίσης διατηρούσε στενές σχέσεις με τη Μόσχα και τους σκληροπυρηνικούς του Πούτιν ενώ ο Μιτκότσκι συνδέεται πολιτικά και κομματικά με τον Μαγιάρο Όρμπαν , και τον αυταρχικό Σέρβο πρόεδρο Αλεξάντερ Βούτσιτς.
Πάντως ο ηγέτης του VMRO ως και η νέα πρόεδρος της χώρας Γκορντάνα Σιλιανόφσκα είναι “αλλεργικοί” με την Συμφωνία των Πρεσπών και εμμένουν στην σκέτη ονομασία “Μακεδονία”. Πάντως-όπως συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις- τελικά για την διεθνή παρουσία και εικόνα της χώρας τους αποδέχονται τα συμφωνηθέντα (κάτι που αναφέρθηκε στον υπογράφοντα από τρεις κορυφαίους Σκοπιανούς διεθνολόγους) . Πάντως στην εσωτερική μορφή επικοινωνίας θα χρησιμοποιούντο όνομα “Μακεδονία’. Σημειώνεται ότι η σύζυγος του 48χρονου αρχηγού του VMRO η Ρόζα Μιτκότσκα είναι καθηγήτρια της λεγόμενης “Μακεδονικής” γλώσσας στο Λύκειο Όρσε Νικόλοφ.
Επιπτώσεις για Πρέσπες. Αμετάκλητες οι διατάξεις.Και με Ευρωατλαντική επιρροή….Αναφορικά με τη συμφωνία των Πρεσπών μεταξύ Ελλάδος και Βόρειας Μακεδονίας,(στο φως των αλλαγών στην πολιτειακή και κυβερνητική ηγεσία της γειτονικής χώρας λόγω των εκλογικών αποτελεσμάτων που φέρουν το εθνικιστικό κόμμα VMRO-PDMNE στην κορυφή ) θα ήθελα να επισημάνω τα εξής, και ειδικά για το αν μπορεί να ακυρωθεί ή καταργηθεί (που ισχυρίζονται κάποιοι κύκλοι.)Πρώτο :Όλες οι επιμέρους διατάξεις της είναι αμετάκλητες. Υπάρχουν πάρα πολλοί περιοριστικοί όροι που προέρχονται από τη Συνθήκη της Βιέννης του 1969 για τις διεθνείς συμβάσεις. Η Συμφωνία είναι μέρος της διεθνούς έννομης τάξης, και δεν υπάγεται σε εκείνη την κατηγορία των συμφωνιών που μπορούν να καταγγελθούν.Είναι αδύνατο να υπάρξει από κοινού καταγγελία /και από τις δυο χώρες της Συμφωνίας.Η Συνθήκη της Βιέννης δεσμεύει και τα δυο κράτη.(1974 και 1999 αντίστοιχα)
Δεύτερο : H Συμφωνία των Πρεσπών ήταν και είναι συνάρτηση και άρρηκτα δεμένη με την ένταξη της γειτονικής χώρας στο ΝΑΤΟ.Αν κάποιος τολμούσε να προχωρήσει σε καταγγελία, θα προκαλούσε απίστευτη ένταση και υποτροπή στα νότια και δυτικά Βαλκάνια.Είναι απίθανο η νέα πρόεδρος της Βόρειας Μακεδονίας ως και το κόμμα του Κρίστιαν Μιτκότσκι -δεδομένων των μειζόνων και τρεχόντων θεμάτων της Ευρωπαϊκής και Ευρωατλαντικής ασφάλειας (πόλεμος Ουκρανίας-Ρωσίας κα ) να προχωρήσουν σε τέτοια ανατροπή (εννοώ πολιτικά και γεωπολιτικά). Οι κυρώσεις της Δύσης στην περίπτωση της οριακότατης αντινατοϊκής θέσης από μία τόσο μικρή και αδύναμη χώρα θα ήσαν συντριπτικές και καταστροφικές.Ότι κινήσεις και επιλογές έχουν ακολουθήσει οι Σκοπιανοί την τελευταία πενταετία είναι κάτω από τις κατευθυντήριες οδηγίες του ΝΑΤΟ. Επίσης η Συμφωνία των Πρεσπών συνδέεται με την υπό διαμόρφωση σχέση των Δυτικών Βαλκανίων με την ΕΕ.Και η Βόρεια Μακεδονία είναι προς ένταξη χώρα στην ΕΕ. Άρα ως ασθενικά οικονομικά χώρα δεν θα έβαζε σε κίνδυνο τη Συμφωνία. Και αντίστοιχα η χώρα μας δεν μπορεί να καταγγείλει τη Συμφωνία, αφού πολιτικά,οικονομικά,στρατιωτικά συνδέεται πολύπλευρα με το ΝΑΤΟ και την ΕΕ.Η ένταξη στο ΝΑΤΟ το 2020 θεωρείται ως ιδιαίτερα σημαντική επιτυχία για μία αδύναμη χώρα, ενώ και η αναγνώριση της αυτοκέφαλης Ορθόδοξης Εκκλησίας της Οχρίδος στηρίχτηκε στο δυτικό προσανατολισμό της χώρας.Βασικός στόχος του κράτους είναι η πλήρης ένταξη στην ΕΕ.
Τρίτο :Επειδή η νέα κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας θα είναι εκ νέου συνασπισμού Σλαβογενούς και Αλβανικού κόμματος για να πάρει πλειοψηφία στο 120 εδρών κοινοβούλιο, δεν πρόκειται ο Αλβανικός συνασπισμός VLEN να δεχθεί κατάργηση συγκεκριμένων διεθνών εγγράφων. Οι Αλβανοί στο Τέτοβο και το Κουμάνοβο ,έχουν μία ξεκάθαρη και συγκεκριμένη ατζέντα.Είναι ικανοί και υπό την επιρροή ‘τρίτων” να προκαλέσουν πτώση του όποιου προσεχούς κυβερνητικού συνασπισμού υπό το VMRO-DPMNE .Απλούστατα οι Σλαβογενείς θα λένε διάφορα για εσωτερική κατανάλωση και μόνο.(συμβαίνει συχνά σε αυτές τις περιπτώσεις μετεκλογικά) . Η πρέσβειρα των ΗΠΑ στα Σκόπια Αγκελέρ είναι πρόσωπο που έχει τεράστια πολιτική,προσωπική και ΄΄έντονη επιρροή…..σε όλο το πολιτικό φάσμα της χώρας,ενώ οι μικρές ένοπλες δυνάμεις ελέγχονται από τους Αμερικανούς και το ΝΑΤΟ.(στρατηγική συνέχεια από την Αδριατική ως Μαύρη Θάλασσα, με ότι αυτό σημαίνει και υποκρύπτει….)
Τέταρτο :Πέραν των ανωτέρω στη Δύση υπάρχει ανησυχία για κακοήθη, προπαγανδιστική, παραπληροφορική και ύπουλη παρέμβαση και διείσδυση σε κράτη των Δυτικών Βαλκανίων από πλευράς Μόσχας (και στη Βόρεια Μακεδονία) βάσει εκτενούς έρευνας του υπογράφοντα.Αν και η Μόσχα θα προσπαθήσει να “ανακατέψει’ τα πράγματα, στα περί “Μακεδονικού” εν τούτοις οι Δυτικοί σε διάφορα επίπεδα έχουν εγείρει εμφανή και αλλά αναχώματα στη Ρωσική διείσδυση…Πάντως εκεί που ενδέχεται να υπάρξουν προβλήματα είναι στις διμερείς σχέσεις της Βόρειας Μακεδονίας με την Βουλγαρία.(πολιτιστικά,γλωσσικά, ιστορικά).Συμπερασματικά η όποια ονομαστική υποτροπή ή αλλαγή δεν είναι εύκολη υπόθεση για μια χώρα. Είναι άλλες οι περιπτώσεις του Ζαΐρ/ Βλγικό Κονγκό σε Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό ,ή της Άνω Βόλτα σε Μπούρκινα Φάσο ή της Σουαζιλάνδης σε Εσουατίνι κλπ σε Αφρική ή Ασία, που ήσαν μονομερείς των ηγετών τους , και άλλο η καταγγελία κρίσιμης διμερούς συμφωνίας που συνδέεται με το διεθνές δίκαιο,με τη Ατλαντική Συμμαχία , τη περιφερειακή σταθερότητα ως και άλλες παραμέτρους.Κανονικά οι νέοι εκλεγμένοι δημοκρατικά ηγέτες της Βόρειας Μακεδονίας θα προσαρμοστούν στα ισχύοντα.
