Καθώς τα σύννεφα πυκνώνουν επικίνδυνα πάνω από τη Μέση Ανατολή, οι διπλωματικές προσπάθειες των μεγάλων δυνάμεων, αλλά και ορισμένων περιφερειακών εξαντλούνται στη προσπάθεια για αποφυγή ανάφλεξης, που θα πυροδοτήσει εξαιρετικά μεγάλο φορτίο αντιπαράθεσης, που υποβόσκει εδώ και χρόνια.
Άραγε ο Νετανιάχου θα αποδειχθεί ο «μοιραίος άνθρωπος», όπως φοβούνται πολλοί Ισραηλινοί, που θα επιβεβαιώσει τη κατάρα των προγόνων του ? «Το αίμα αυτού εφ’ ημάς και επι των τέκνων ημών», φώναζαν στο Πιλάτο για να αποφασίσει τη σταύρωση του Χριστού.
Σύμφωνα με ανάλυση του Center for Strategic and International Studies, που δημοσιεύτηκε προ τριμήνου, οι επιλογές του Ισραήλ, υπό το πρίσμα του μεταβαλλόμενου στρατηγικού τοπίου και των εξελισσόμενων δυνατοτήτων της Χετζμπολάχ, είναι τουλάχιστον τέσσερις:
Επιστροφή στο status quo πριν από την 7η Οκτωβρίου και έμφαση στην αποτροπή, όπου στην καλύτερη περίπτωση, θα είναι μια προσωρινή λύση. Εάν η αποτροπή αποτύχει, είτε από ατύχημα είτε από επιλογή, είναι δυνατός ένας ολοκληρωτικός πόλεμος.
Έναρξη ενός ολοκληρωτικού πολέμου με τη Χετζμπολάχ για να καταστρέψει τις δυνατότητες της ομάδας και να την αναγκάσει να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις του Ισραήλ. Μέρος της λογικής του Ισραήλ είναι ότι ένας πόλεμος με τη Χετζμπολάχ κάποια στιγμή, είναι αναπόφευκτος και ότι το Ισραήλ δεν πρέπει να περιμένει μια αιφνιδιαστική επίθεση .
Εμπλοκή σε έναν περιορισμένο πόλεμο για να ασκηθεί πίεση στην ομάδα και να απωθηθούν οι δυνάμεις της Χετζμπολάχ πιο μακριά από τα ισραηλινά σύνορα. Η λύση αυτή θα μπορούσε να εξελιχθεί σε έναν ολοκληρωτικό πόλεμο ενώ ακόμη και σε περιορισμένη μορφή, θα μπορούσε να είναι καταστροφικός τόσο για τον Λίβανο όσο και για το Ισραήλ.
Χρησιμοποίηση καταναγκαστικής διπλωματίας για να εφαρμόσουν καλύτερα την απόφαση 1701 του ΣΑ/ΟΗΕ.
Η απόφαση εγκρίθηκε στο τέλος του πολέμου ανάμεσα στο Ισραήλ και στη Χετζμπολάχ, το 2006. Το ψήφισμα ορίζει πως καμία ένοπλη οργάνωση δεν πρέπει να έχει παρουσία ανάμεσα στον ποταμό Λιτάνι του Λιβάνου και τα σύνορα.
Oι Ηνωμένες Πολιτείες, συνεπώς, χρησιμοποιούν τη διπλωματία για να διαπραγματευτούν με τους ηγέτες του Λιβάνου και έμμεσα με τη Χετζμπολάχ, ενώ το Ισραήλ βάζει στρατιωτική πίεση μέσω ενός μείγματος χτυπημάτων στις δυνάμεις και τους ηγέτες της. «Μαστίγιο και καρότο», καθώς η απειλή ενός ολοκληρωτικού πολέμου δίνει στη διπλωματική προσπάθεια πρόσθετη δύναμη, διευκολύνοντας την αποδοχή της.
Εξειδικευμένοι αναλυτές του Middle East Institute, εκτιμούν τις συνέπειες μετα τη δολοφονία του Χανίγιε και αναζητούν τις προθέσεις του Νετανιάχου.
Εξουδετερώνει τους ηγέτες της Χαμάς και της Χετζμπολάχ, ενώ ταυτόχρονα ασκεί ισχυρές πιέσεις στο Ιράν και το Λίβανο, επιδεικνύοντας σκληρότητα στο Ισραηλινό κοινό, ενώ προετοιμάζει το έδαφος για λήξη των επιχειρήσεων στη Γάζα, από θέση ισχύος ; ή
Επιδιώκει τη δραματική επιδείνωση και πρόκληση ευρύτερου πολέμου, τόσο με Χετζμπολάχ, όσο και με Ιράν, πυροδότηση αντιποίνων και εν τέλει εξαναγκασμό άμεσης εμπλοκής των ΗΠΑ.
Για να επωφεληθεί στρατηγικά ο Νετανιάχου, θα πρέπει να επιτύχει απελευθέρωση των ομήρων και κατάπαυση πυρός στη Γάζα, κάτι που διαφαίνεται δυσκολότερο μετά τις τελευταίες δολοφονίες. Όπως είπε ο σεΐχης του Κατάρ Αλ Θάνι «…πως μπορεί να πετύχει η διαμεσολάβηση, όταν το ένα μέρος δολοφονεί το διαπραγματευτή της άλλης πλευράς (Χανίγιε);»
Προτού το Ιράν ανταποδώσει με οποιονδήποτε τρόπο την εξόντωση Χανίγιε στο έδαφός του και μάλιστα σε μια πολύ ασφαλή περιοχή, πρέπει να διαλευκάνει το βάθος διείσδυσης της Μοσάντ στις υπηρεσίες ασφαλείας του. Αλλά και το Ισραήλ πρέπει να ξανασκεφτεί το έλλειμμα που επέδειξαν οι υπηρεσίες του τόσο το 2006, όσο και το περασμένο Οκτώβριο.
Ενδιαφέρον επίσης έχουν δύο γεγονότα που επιβεβαιώνουν τις προσπάθειες εξισορρόπησης τόσο από τις Αραβικές χώρες, όσο και από το Ιράν. Πρώτον, ο Αραβικός σύνδεσμος διέγραψε τη Χετζμπολάχ, από το κατάλογο των τρομοκρατικών οργανώσεων, διαφοροποιούμενος εμφανώς από την Αμερικανική πολιτική. Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ, επιδιώκουν εδώ και καιρό την εξεύρεση ενός «modus vivendi» με το Ιράν.
Δεύτερον, ο νέος πρόεδρος του Ιράν, επιχειρεί τη προσέγγιση με τη Δύση, αξιοποιώντας πολιτικά πρόσωπα, γνωστά, κυρίως από τη συμμετοχή τους σε παλαιότερες διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία του πυρηνικού του προγράμματος. Ένα τέτοιο πρόσωπο είναι ο νέος ΥΠΕΞ, Αμπάς Αράγκσι.
Μετριοπαθείς φωνές στο Ιράν, συμβουλεύουν το νέο πρόεδρο Πεζεσκιάν να ξεκινήσει επίσημες επισκέψεις από τη Σαουδική Αραβία και την Αίγυπτο, σε μια προσπάθεια να δημιουργήσει ένα κλίμα εμπιστοσύνης και συνεργασίας στην ευρύτερη περιφέρεια, καθώς επίσης μια νέα προσέγγιση στην εξωτερική πολιτική της χώρας.
Προ τριμήνου, Ινδία και Ιράν επισημοποίησαν μια σημαντική 10ετή συμφωνία για τη διαχείριση του στρατηγικά ζωτικού λιμανιού Chabahar (Ιράν), μια κίνηση έτοιμη να αναδιαμορφώσει το οικονομικό και γεωπολιτικό τοπίο της περιοχής. Η προσέγγιση με την Ινδία εκτιμάται ότι υποστηρίζεται και από τις ΗΠΑ.
Το Ιράν επιδιώκει εδώ και καιρό να αποστασιοποιηθεί από τις περιφερειακές συγκρούσεις, δίνοντας βαρύτητα σε οικονομικές και στρατηγικές εταιρικές σχέσεις, σε μια προσπάθεια να εξισορροπήσει τις σχέσεις του με τις μεγάλες παγκόσμιες δυνάμεις.
Σύμφωνα με τον Eyad Abu Shakra, εκδότη της Αραβικής εφημερίδας «Asharq Al-Awsat», το Ιράν εστιάζει πλέον στη αναγκαστική συνύπαρξη με το Ισραήλ, με εγγυήσεις των ΗΠΑ, παρά σε μια αυτοκτονική αντιπαράθεση.
Το Πεκίνο, παρακινεί τη Τεχεράνη να ακολουθήσει τη σοφία του Σούν Τσού και ν’ αποφύγει παρορμητικές ενέργειες, παρά τις έντονες προκλήσεις του Ισραήλ, καθώς οι Ισραηλινοί φαίνεται να βρίσκονται πλέον απομονωμένοι στη διεθνή κοινή γνώμη, αλλά και στις συζητήσεις πίσω από τις κλειστές πόρτες, των συμμάχων τους.
Εν κατακλείδι, εκτιμώ ότι είναι εμφανής η επιδίωξη της νέας Ιρανικής ηγεσίας, να πετύχει άρση των δυτικών κυρώσεων, που έχουν μεγάλη οικονομική και κοινωνική επίδραση καθώς επίσης να διαπραγματευτεί μια νέα συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Αυτό φοβίζει τον Νετανιάχου, καθώς ακυρώνει το «όραμα» του, για ένα αποφασιστικό κτύπημα στο Ιράν.
Ανησυχεί επίσης τη Τουρκία, που θα χάσει τον οποιονδήποτε ρόλο στη περιοχή, καθώς θα απωλέσει τη δυνατότητα εμφάνισης της ως διαιτητή και ισχυρό παράγοντα .
Συνεπώς εκτιμάται ότι το Ιράν θα αποφύγει κάποια ανταπόδοση, διατηρώντας ισχυρό περιφερειακό ρόλο και βελτιώνοντας τις εμπορικές και οικονομικές σχέσεις του .
Του Απόστολου Τσιμογιάννη
Ο Απόστολος Τσιμογιάννης είναι Υποστράτηγος (ε.α), με μεγάλη επιτελική και διοικητική εμπειρία στον τομέα των Millitary Logistics. Έχει υπηρετήσει σε ανάλογη επιτελική θέση του NATO/NSPA. Είναι τακτικό μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics.
