…
Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Η δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ θα αναλάβει τα καθήκοντά της στις 20 Ιανουαρίου 2025, εν μέσω βαθιάς κρίσης εξωτερικής πολιτικής που μεταξύ άλλων περιλαμβάνει την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Το Ισραήλ και το Ιράν έχουν πραγματοποιήσει στρατιωτικά πλήγματα το ένα στο έδαφος του άλλου δύο φορές κατά τη διάρκεια του 2024. Το Ιράν βάσει πληροφοριών από πολλές πηγές ,προετοιμάζει άλλη μια μεγάλη επίθεση στο Ισραήλ για να ανταποδώσει τα πλήγματα του Ισραήλ στις 26 Οκτωβρίου 2024 σε Ιρανικές εγκαταστάσεις αεράμυνας και πυραύλων. Ειδικές πληροφορίες συγκλίνουν στο ότι το Ιράν έχει μεταφέρει πυραύλους και οπλισμένα μη επανδρωμένα αεροσκάφη στις Σιιτικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ για να συγκαλύψει τα ιρανικά αντίποινα ως ιρακινή επίθεση, παρέχοντας στην Τεχεράνη ένα μέτρο άρνησης.
Το Ισραήλ έχει δεσμευτεί ότι μια επίθεση, ακόμη και αν εξαπολυόταν από φιλοϊρανικές φατρίες, θα προκαλούσε μια δυσανάλογη απάντηση εναντίον Ιρανικών οικονομικών και πιθανώς πυρηνικών στόχων ενώ είναι βέβαιο ότι το Ιράν θα είναι στην κορυφή της ατζέντας της δεύτερης θητείας Τραμπ στη Μέση Ανατολή. Όχι μόνο η επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία θα βρεθεί αντιμέτωπη με περιφερειακή αντιπαράθεση που περιλαμβάνει το Ιράν και τους εταίρους του, αλλά και από ένα Ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα που έχει επεκταθεί σημαντικά από τότε που έφυγε από την εξουσία τον Ιανουάριο του 2021.
Η απόφαση του Ιράν να αυξήσει σταθερά το απόθεμα του εμπλουτισμένου ουρανίου στο 60 % (μόνο που απαιτεί μέτρια περαιτέρω εργασία για την επίτευξη καθαρότητας όπλων 90%) έχει αποδοθεί στην απόφαση της πρώτης κυβέρνησης Τραμπ να αποχωρήσει από την πολυμερή πυρηνική συμφωνία του Ιράν (JCPOA) του 2015. Η απόσυρση από το JCPOA συνοδεύτηκε από την επιβολή πολιτικής “μέγιστης πίεσης” από τον Τραμπ στην Τεχεράνη, με επίκεντρο την αυστηρή επιβολή των συνολικών δευτερευουσών κυρώσεων υπό την ηγεσία των ΗΠΑ σε κάθε τομέα της οικονομίας του Ιράν, συμπεριλαμβανομένης της πετρελαϊκής βιομηχανίας.
Η νέα κυβέρνηση Τραμπ σχεδιάζει να επαναφέρει την πολιτική ‘μέγιστης πίεσης”, εστιάζοντας στη διακοπή των πωλήσεων πετρελαίου του Ιράν ως μέρος μιας επιθετικής στρατηγικής για να υπονομεύσει την ικανότητα της Τεχεράνης να χρηματοδοτήσει τους περιφερειακούς ένοπλους συμμάχους της και τα πυρηνικά και πυραυλικά της προγράμματα. Ωστόσο, η πολιτική “μέγιστης πίεσης “που εφαρμόστηκε στην πρώτη κυβέρνηση Τραμπ δεν πέτυχε τους ίδιους στόχους και δεν είναι σαφές ότι η επιστροφή στη στρατηγική “μέγιστης πίεσης” θα είναι καλύτερα μετά το 2025. Το Ιράν μπόρεσε να προωθήσει το πυρηνικό του πρόγραμμα, παρόλο που οι Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν διατηρήσει όλες τις πτυχές της αρχιτεκτονικής των κυρώσεων “μέγιστης πίεσης ‘στο Ιράν τα τελευταία τέσσερα χρόνια
Καθώς ο Τραμπ αναλαμβάνει εκ νέου τα καθήκοντά του, το Ιράν εκτιμάται ότι μέσα σε λίγες εβδομάδες με τη συγκέντρωση αρκετού σχάσιμου υλικού μπορεί να διαθέτει ένα πυρηνικό όπλο, αν ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Αλί Χαμενεΐ διατάξει την πυρηνική ομάδα του να προχωρήσει. Η συναρμολόγηση του μηχανισμού έκρηξης για μια πυρηνική βόμβα μπορεί να απαιτήσει αρκετούς μήνες πρόσθετου πειραματισμού. Περαιτέρω αμφισβήτηση της επερχόμενης κυβέρνησης των ΗΠΑ ήταν οι πρόσφατες δηλώσεις, συμπεριλαμβανομένου του Kamal Kharrazi, ανώτερου συμβούλου του Ανώτατου Ηγέτη, ότι οι πρόσφατες επιθέσεις του Ισραήλ στο Ιράν ενδέχεται να ωθήσουν την ηγεσία του Ιράν να αποφασίσει να προχωρήσει στην ανάπτυξη πυρηνικού οπλοστασίου.
Συμπερασματικά η νέα κυβέρνηση θ των ΗΠΑ θα υποστηρίξει το Ισραήλ στην αντιμετώπιση της πυρηνικής πρόκλησης του Ιράν στρατιωτικά , ακόμα και αν κάτι τέτοιο θα ήταν αντίθετο με την πρόθεση του Τραμπ να αποκλιμακώσει τις παγκόσμιες συγκρούσεις. Το Ιράν έχει επίσης ενισχύσει τις ικανότητές του για κυβερνοεπιθέσεις και τη συνεργασία του με εγκληματικά δίκτυα.Το Ιράν φέρεται επίσης να σχεδιάζει να δολοφονήσει Ιρανούς αντιφρονούντες που ζουν στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη, καθώς και αξιωματούχους της πρώτης θητείας του Τραμπ που είναι υπεύθυνοι για την πολιτική’ μέγιστης πίεσης” ως και για την απόφαση να χτυπήσει και να σκοτώσει το Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης – Δύναμη Qods (IRGC-QF ) και ειδικότερα τον διοικητή του υποστράτηγο Κασέμ Σολειμανί.τον Ιανουάριο του 2020.
Ωστόσο, η εξέλιξη της παγκόσμιας και περιφερειακής γεωπολιτικής συγκριτικά με την πρώτη κυβέρνηση Τραμπ θα περιπλέξει αναμφίβολα τις ανανεωμένες προσπάθειες του Τραμπ να πιέσει την Τεχεράνη , για αυτό και όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοικτά.
