Aναθεωρητικοί της παγκόσμιας τάξης Πούτιν και Ερντογάν….Μέθοδοι,τακτικές , επιλογές
Γράφει ο Δρ Αθανάσιος Ε. Δρούγος
Διεθνολόγος-Γεωστρατηγικός Αναλυτής
Οι πρόεδροι της Ρωσικής Ομοσπονδίας και της Τουρκίας από κοινού με το καθεστώς της Κίνας θεωρούνται ως αναθεωρητές των διεθνών σχέσεων και της υφιστάμενης παγκόσμιας κατάστασης και παντοιοτρόπως με τις κυρίως επιθετικού χαρακτήρα ενέργειες και κινήσεις τους προσπαθούν να ενισχύσουν -παρά τα πολλά χρόνια στην εξουσία (ο Πούτιν από το 1999 και ο Ερντογάν από το 2002)- το διεθνές κύρος των χωρών τους και προφανώς το δικό τους , ερχόμενοι πολύ συχνά σε πολιτικές και στρατιωτικές αντιπαραθέσεις με άλλες δυνάμεις,προκαλώντας ισχυρούς τριγμούς σε καθεστώτα διεθνούς και περιφερειακής ασφάλειας.
Τα παραδείγματα είναι πολλά.Ασφαλώς πέραν των διαφόρων ομοιοτήτων στον τρόπο δράσης υπάρχουν και διαφορές, αλλά δεν είναι τυχαίο , ότι παρά τα προβλήματα και διαφορετικές θέσεις σε Υπερκαυκασία, Ισλαμικό εξτρεμισμό,Ουκρανία κλπ συγκλίνουν σε πολύ σημαντικό βαθμό, κάτι που -τουλάχιστον τα τελευταία χρόνια -είναι εμφανές σε βόρεια Συρία,Λιβύη, Αρμενιο-αζερική διένεξη κα.
Πρώτο . Ενώ σε πολλές περιφερειακές και υποπεριφερειακές αντιπαραθέσεις τα συμφέροντά τους είναι αντίθετα και υποστηρίζουν διαφορετικές οργανώσεις, ομάδες, κινήματα κλπ, τα τελευταία χρόνια έχουν καταφέρει να συγκλίνουν σε “κάποιας μορφής στρατιωτικό-τοπική συνύπαρξη”. Στην Συρία η Μόσχα διέσωσε το καθεστώς Άσαντ , και από το 2015-2016 το υποστηρίζει στην προσπάθεια ανακατάληψης εδαφών. Η Άγκυρα από την αρχή υποστήριζε αντι-Ασαντικές οργανώσεις, Ισλαμιστές κλπ. Η Ρωσία επέτρεψε στην Τουρκία να καταλάβει με την επιχείρηση “Κλαδί ελιάς” το 2018 το καντόνι του Αφρίν αφήνωντας ανενόχλητη της Τουρκική αεροπορία. Ανατολικά και δυτικά του Ευφράτη σε επιμέρους τομείς, πχ στο Ισλαμοκεντρικό Ιντλίμπ, αλλά και ανατολικά του ποταμού από το Ταλ Αμπιάντ μέχρι το Ρας ε Λέιν συνυπάρχουν Ρωσικές αστυνομικο-στρατιωτικές ομάδες με Τούρκους στρατοχωροφύλακες. Στο Ιντλίμπ ο αυτοκινητόδρομος Μ4 που είναι κεντρικός άξονας από την δυτική Συρία μέχρι τα σύνορα με Ιράκ και Ιράν περιπολείται και ελέγχεται από κοινές δυνάμεις παρά τα επιμέρους ανεξέλεγκτα μέτωπα, τις ενδο-ανταρτικές διαφορές στο Ινλίμπ κλπ.
Δεύτερο Και οι δύο χώρες έχουν εμπειρίες από σκληρά ανθεκτικά και μαχητικά αντάρτικα στο εσωτερικό τους. Οι μεν Ρώσοι στον βόρειο Καύκασο διαχρονικά αντιμετωπίζοντας τους Τσετσένους-Ινγκουσέτιους-Νταγκεστανούς κα, οι δε Τούρκοι -ειδικά από το 1984- με τους Κούρδους μαχητές. Οι δύο χώρες έχουν “ανταλλάξει εμπειρίες” από πολέμους χαμηλής έντασης και ειδικά σε ορεινούς όγκους.
Τρίτο Έχουν πραγματοποιήσει Άγκυρ και Μόσχα εισβολές σε γειτονικά κράτη, δεν κατάφεραν να επιλύσουν τα προβλήματά τους, διατηρούν στρατιωτική παρουσία εκεί, και στο τέλος οι περιοχές που κατέλαβαν παραμένουν “frozen conflicts/παγωμένες διενέξεις”.Χαρακτηριστικά παραδείγματα από το 2008 η Ρωσία στην Γεωργία με τις περιοχές της Αμπχαζίας και Νότιας Οσσετίας να έχουν αποσχιστεί και το 2014-2015 οι περιοχές Ντόνετσκ και Λούκανσκ του Ντομπάς στην ανατολική Ουκρανία(συν την Κριμαία) όπου η κατάσταση είναι έκρυθμη,ασταθής, οργιάζει η διαφθορά και κάποια διεθνής λύση δεν φαίνεται στο προσκήνιο.Μια άλλη περίπτωση είναι η Υπερδνειστερία στην Μολδαβία που τελεί υπό απόσχιση και ελέγχεται από Ρωσόφιλους πολιτικούς στο Τιρασπόλ και τις εναπομείνασες δυνάμεις της 14ης Ρωσικής στρατιάς. Το ίδιο η Τουρκία σε περιοχές του Ιρακινού Κουρδιστάν , αλλά κυρίως στην βόρεια Συρία , όπου πλέον αυτές οι Κουρδικές περιοχές “Κυπροποιούνται” αφού είναι απίθανο να επιστρέψουν στην προτέρα κατάσταση.
Τέταρτο Και οι δύο χώρες επιδιώκουν να αποκτήσουν βάσεις για να υποστηρίξουν και ισχυροποιησουν τα συμφέροντά τους διεθνώς Η Τουρκία σε Λιβύη, Κατάρ, Σομαλία, και προσεχώς Σουδάν , Νίγηρα , Αλβανία και Αζερμπαιτζάν , ενώ η Ρωσία σε Συρία, και ανατολική Λιβύη.Επίσης “εκμεταλλεύονται” ειρηνευτικές επιχειρήσεις και μονιμοποιούν βάσεις , όπως η Τουρκία στην Καμπούλ στο Αφγανιστάν (ανέπτυξε ταξιαρχία στα πλαίσια του ΝΑΤΟ) και η Ρωσία σε αντίστοιχες αποστολές σε Τατζικιστάν-Κιργιζία κα.
Πέμπτο. Και τα δύο κράτη χρησιμοποιούν φιλικές προς αυτές και εντολοδοχικές-υποτακτικές ανταρτικές ομάδες στην πρώτη γραμμή των πολεμικών συγκρούσεων, αποφεύγοντας την άμεση εμπλοκή δικού τους τακτικού στρατού. Και οι δύο χρησιμοποιούν μισθοφόρους με την Μόσχα να στέλνει σε Ουκρανία, Συρία και Λιβύη την WAGNER ενώ οι Τούρκοι την Ισλαμική μισθοφορική οργάνωση SADAT αλλά και διάφορες παρεμφερείς επιλογές. Η Άγκυρα στην Λιβύη έστειλε Ισλαμικές ταξιαρχίες από την Συρία σε υποστήριξη της GNA του Σάρατζ , ενώ η Μόσχα τους φιλο-Ασαντικούς Ισλαμιστές αντάρτες “Σαμπίχα” στον Χάφταρ στην ανατολική Λιβύη.
Έκτο.Αν και η Τουρκία είναι κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ στην Μαύρη Θάλασσα διατηρεί σε ασκήσεις της συμμαχίας ως και στα θέματα Ουκρανίας σχετικά χαμηλό προφίλ (πχ δεν πρωτοστάτησε στην κρίση του στενού του Κέρτς στην Αζοφική το 2019) ενώ δεν συμμετέχει σε προωθημένες ναυτικές και άλλες διακλαδικές ασκήσεις του ΝΑΤΟ στην Βαλτική και κοντά στο Ρωσικό θύλακα του Καλινινγκραντ.
Έβδομο Λόγω του Μουσουλμανικού στοιχείου η Άγκυρα υποστηρίζει τους Τατάρους της Κριμαίας , αλλά δεν “υψώνει πολύ τη φωνή της”.Από την άλλη πλευρά για τους Μουσουλμάνους Ουιγούρους του Ξινιάνγκ στην δυτική Κίνα ,και τους Ροχίνγιας στην Μιανμάρ η Ρωσική θέση είναι συγκρατημένη και προσεκτική.
Όγδοο Παρά την παρυσία 50 τακτικών πυρηνικών όπλων στην βάση του Ιντσιρλίκ (Αμερικανικών) η Ρωσία μεταψυχροπολεμικά δεν έχει βάλει αυτό το θέμα ως “βέλος στην φαρέτρα της”. Το ίδιο και η Άγκυρα αναφορικά με τα δεκάδες τακτικά πυρηικά όπλα στον βόρειο Καύκασο (πχ στο Βλαντικαφκάς στην βόρεια Οσσετία)
Ένατο Και οι δύο χώρες για πολλά χρόνια διατηρούν στους ανώτατους βαθμούς των αρχηγών των κλάδων και συνολικά των ενόπλων δυνάμεων και υφυπουργών/υπουργών άμυνας άτομα με πολυετή εμπειρία, όπως είναι ο αρχηγός των Ρωσικών ενόπλων δυνάμεων και Α υφυπουργός άμυνας Βαλέρι Γκεράσιμωφ και η Τουρκία επί 11 χρόνια σε ανωτατους βαθμούς έχει διατηρήσει και προώθησε ως υπουργό άμυνας τον Χουλουσί Ακάρ.
Δέκατο ΗΤουρκία “αντιγράφει” την Μόσχα και το Πεκίνο σε ασύμμετρες/μη-γρμμικές και υβριδικές επιχειρήσεις.(τέταρτης προς πέμπτης γενιάς πολέμους)
Ενδέκατο. Τέλος η Τουρκία απέναντι σε Ελλάδα και Κύπρο έχει “αντιγράψει” προκλητικές-πονηρές-υβριδικές ενέργειες του Πεκίνου στα νησιωτικά σύμπλέγματα της νότιας Σινικής Θάλασσας,αλλά και απέναντι στην Ιαπωνία για τα τα νησιά Σενκάκου. Οι κινήσεις του Πεκίνου έχουν μελετηθεί πολύ από γνωστούς ναυάρχους της Τουρκίας και εφαρμόζονται απέναντι σε νησιά μας , όπως στο σύμπλεγμα Καστελόριζου-Κινεζικές υβριδικές και όχι μόνο επιλογές που απαιτούν την δέουσα προσοχή.
