Εκεί που είχαν αρχίσει να αποκαθίστανται οι σχέσεις Μόσχας και Άγκυρας, μετά τη συγνώμη Ερντογάν, έρχεται στις 19 -12-2016 η δολοφονία του Ρώσου πρέσβη στη Τουρκία Αντρέι Καρλόφ. Την επόμενη χρονιά έρχεται η συμφωνία αγοράς του αντιπυραυλικού συστήματος, κόστους περίπου 2,5 δις. δολαρίων. Ήταν το τίμημα για τα δύο τραγικά περιστατικά. Η Μόσχα αποκτά τη πρωτοβουλία και πιέζει περισσότερο.
Επισημαίνουμε ότι οι S-400 είναι αντιπυραυλικό/αντιαεροπορικό σύστημα και συνεπώς δεν μπορεί να χτυπήσει στόχους επιφανείας.
O Ερντογάν επιδιώκει την αυτονόμησή του και ένα ρόλο περιφερειακής δύναμης. Η Δύση το έχει αντιληφθεί. Η υπονόμευσή της Τουρκίας δεν ενδείκνυται λόγω του μεγέθους της χώρας και της οικονομίας της, ούτε η απομάκρυνσή της από το ΝΑΤΟ είναι επιθυμητή. Η ανάδειξή της όμως σε περιφερειακό γίγαντα δεν είναι αποδεκτή ,ούτε από τις μεγάλες δυνάμεις, ούτε από λοιπές χώρες της περιοχής και ιδιαίτερα το Ισραήλ και την Αίγυπτο.
Ούτε η Σαουδική Αραβία πρόκειται να αποδεχθεί ένα αυξημένο ηγεμονικό ρόλο της Τουρκία στον Αραβικό μουσουλμανικό κόσμο.
Κύριος φόβος του Ερντογάν, πέραν της οικονομικής κατάστασης και των ενεργειακών είναι η αυτονόμηση των Κούρδων.
Η σταθεροποίηση του Άσσαντ και η σταδιακή εκδίωξη ακραίων μουσουλμάνων, με τη βοήθεια των Ρώσων, οδηγεί στο τέλος του πολέμου στη Συρία και την επιστροφή εκατομμυρίων προσφύγων. Αυτό θα στερήσει από τον Ερντογάν ένα σημαντικό μοχλό πίεσης προς την Ε.Ε.
Τα σύννεφα πυκνώνουν πάνω απ’ τη Τουρκία. Αυτό που βλέπουμε είναι μια διαδικασία σκληρής διαπραγμάτευσης, όχι αποφασισμένης ρήξης. Όπως στο σκάκι, ο Ερντογάν, εξασθενημένος μεν, προσπαθεί δε με μικρά αλλά σταθερά βήματα να βρεθεί σε πλεονεκτικότερη θέση ενόψει κάποιου συμβιβασμού.
Η πονηριά του έγκειται στο γεγονός της δημιουργίας πολλαπλών σχέσεων με μεγάλους «παίκτες» και η πεποίθηση ότι από τα αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα και δυνάμεις θα επωφεληθεί ο ίδιος. Εκτιμώ ότι δεν θα διακινδυνέψει περισσότερο, προς το παρόν τουλάχιστον, καθώς περιμένει περί τα σαράντα εκατομμύρια τουρίστες, που θα συμβάλλουν στην ανάκαμψη της οικονομίας του.
Απ’ τη άλλη, Ελλάδα και Κύπρος , αποκτούν όλο και μεγαλύτερη σημασία, μέσω των τριμερών συμφωνιών, στη βάση κοινών οικονομικών συμφερόντων ,αλλά και στη σύναψη ενός αντιτουρκικού μετώπου που εξυπηρετεί τα μέγιστα τη Δύση και θα συντηρηθεί πάση θυσία. Εκτός των άλλων δίνει στο Ισραήλ το αναγκαίο στρατηγικό βάθος, που έχασε από τη Τουρκία.
Πρόσφατα εγκρίθηκε κατ’ αρχήν, από αρμόδια επιτροπή Αμερικανικής γερουσίας ο East Med Act, που ανοίγει δρόμο για βοήθεια στη Κύπρο, με την προϋπόθεση να ξεκόψει τελείως από Ρωσία !!!
Η Κύπρος έχει ανακηρύξει ΑΟΖ και την έχει οριοθετήσει με τις γειτονικές χώρες πλην Τουρκίας (Β – ΒΔ ), εκεί όπου επιχειρεί έρευνες τελευταία.
Η Τουρκία αμφισβητεί την ΑΟΖ των άλλων, εκδίδει χάρτες προσπαθώντας να βρει φανταστικά σύνορα με την ΑΟΖ της Λιβύης, αλλά δυστυχώς γι’ αυτήν δεν έχει αποδεχτεί τη σύμβαση για το «Δίκαιο της Θάλασσας» του Montego Bay(UNCLOS 1982) , γι’ αυτό δεν την επικαλείται αλλά προσπαθεί με απειλές και τετελεσμένα να αποκομίσει οφέλη. Συνήθως το πετυχαίνει.
Οι ΗΠΑ εξασφαλίζουν συμφέροντα και επενδύσεις τους στην Ελλάδα ενώ αναβαθμίζουν την αμυντική τους συνεργασία, δημιουργώντας άλλη μια πηγή πίεσης προς τη Τουρκία. Η εκτίμηση ότι θα στηρίξουν κυρίως την ελληνική πλευρά, είναιμάλλον ουτοπική. Ήδη προσπάθησαν να προκαταλάβουν κάποια ζητήματα προς εξευμενισμό της Τουρκίας.
Στην Οσάκα (σύνοδος G20), ο Τράμπ έκανε ένα βήμα πίσω. Μάλλον υπήρξε άρση των παρεξηγήσεων που είχαν θολώσει τις σχέσεις τους ή ίσως τακτική υποχώρηση. Συμφώνησαν ότι…φταίει ο Ομπάμα! S-400 και F-35 μπορούν πλέον να …ζήσουν μαζί το παράνομο έρωτα τους. Τουλάχιστον… έτσι κατάλαβε ο Ερντογάν !!!
Όπως καταλάβατε τα πράγματα είναι εξαιρετικά περίπλοκα. Τράμπ και Ερντογάν, έχουν προσωπικές ατζέντες που πρέπει να επιβεβαιώσουν. Όλοι παίζουν καθυστέρηση, ώστε να φέρουν τον αντίπαλο στο όριο. Εμείς σε φάση αναζήτησης της εθνικής μας αυτοπεποίθησης, εν αναμονή μιας λιγότερο υποχωρητικής κυβέρνησης !
Η αβεβαιότητα στα στενά του Ορμούζ, μπορεί να αμβλυνθεί από τη «παραγωγική» λεκάνη της Μεσογείου.
Τιμή και δόξα στον αείμνηστο Τάσο Παπαδόπουλο, που απέτρεψε τη τουρκοποίηση της πατρίδας του, προπύργιο του Ελληνισμού, για ν’ απολαμβάνει σήμερα την ελεύθερη βούλησή της !
Του Απόστολου Τσιμογιάννη
Υποστράτηγος ε.α, με μεγάλη επιτελική και διοικητική εμπειρία στον τομέα των Millitary Logistics. Έχει υπηρετήσει σε ανάλογη επιτελική θέση του NATO/NSPA. Είναι τακτικό μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics.
